هیدروژل آلژینات بایومیمتیک: بستری نوین برای نگهداری بافت تخمدان انکپسوله ‌شده در مدل حیوانی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی، گروه فیزیولوژی، آزمایشگاه فیزیولوژی تولید مثل، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 استاد مؤسسه مطالعات تجربی و بالینی، آزمایشگاه تحقیقاتی فیزیوپاتولوژی تولید مثل، دانشگاه یو سی لوون، بروکسل، بلژیک.

3 دانشیار گروه فیزیولوژی، آزمایشگاه فیزیولوژی تولید مثل، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

4 استاد گروه آناتومی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.89724.6496
چکیده

مقدمه: فرآیند انجماد- ذوب بافت تخمدان، با وجود اهمیت آن در حفظ باروری، معمولاً باعث آسیب‌های ساختاری و کاهش بقای فولیکول‌ها می‌شود. این آسیب‌ها عمدتاً ناشی از استرس‌های اسمزی و مکانیکی و تغییرات ریزمحیط بافت هستند. هیدروژل آلژینات به‌دلیل زیست‌سازگاری و قابلیت تنظیم خواص مکانیکی، به‌عنوان یک سیستم حفاظتی بالقوه برای انکپسوله‌سازی بافت تخمدان مطرح است. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر انکپسوله‌سازی بافت تخمدان در هیدروژل آلژینات روی کاهش آسیب‌های ناشی از فرآیند انجماد- ذوب انجام شد. روش‌کار: هیدروژل آلژینات با ترکیب آلژینات، کلسیم‌کربنات (CaCO₃) و گلوکونو دلتا لاکتون (Glucono-δ-lactone; GDL) و با استفاده از روش طراحی سطح پاسخ (RSM) برای دستیابی به مدول ذخیره و زمان ژل‌شدن مشابه بافت طبیعی طراحی شد. قطعات کورتکس تخمدان در سه گروه آزمایشی: بافت تازه، بافت منجمد شده به روش آهسته، و بافت منجمد شده و انکپسوله شده در آلژینات قرار گرفتند. پس از ذوب، قطعات به‌مدت ۲۴ ساعت کشت داده شدند و ارزیابی‌های بافتی شامل شمارش فولیکول‌های آغازین و اولیه و بررسی سلول‌های استرومایی و ماتریکس خارج‌سلولی انجام شد. آنالیز داده‌ها با نرم‌افزار GraphPad Prism (نسخه 9) و آزمون‌ آنووا با تعقیبی توکی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: تراکم فولیکول‌های آغازین و اولیه در گروه انکپسوله‌ شده به‌طور معنی‌داری بالاتر از گروه منجمد بود (05/0>p). سلامت سلول‌های استرومایی و ساختار ماتریکس در گروه هیدروژل بهتر حفظ شد (001/0>p). مدول ذخیره هیدروژل حدود ۱۷۵۰ پاسکال و زمان ژل‌ شدن تقریباً ۳۰ دقیقه بود که خواص مکانیکی مشابه بافت طبیعی را شبیه‌سازی می‌کند. نتیجه­ گیری: انکپسوله‌سازی بافت تخمدان در هیدروژل آلژینات باعث کاهش آسیب‌های ناشی از فرآیند انجماد- ذوب و بهبود بقای فولیکول‌ها و ساختار استرومای تخمدان می‌شود. این روش، راهکاری نوین برای حفظ باروری ارائه می‌دهد.