ارزیابی روایات شأن نزول آیات درباره نجاشی پادشاه حبشه
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
4 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.30479/mfh.2023.15549.1988چکیده
در منابع روایی و تفسیری و کتب اسباب النزول، روایاتی نقل شده است که در آنها شأن نزول آیات قرآن، بیان شده است. جایگاه نجاشی پادشاه حبشه و اهمّیت شخصیت وی در حوادث صدر اسلام مانند هجرت مسلمانان به حبشه و سپس اسلام وی سبب شده است که برخی مفسران با استناد به روایات، شأن نزول بعضی از آیات قرآن را پیرامون وی و یارانش بدانند. درباره این روایات، چند پرسش مطرح میشود: نخست اینکه اعتبار این روایات از لحاظ سندی چگونه است؟ دوم اینکه در مقابل این روایات، روایات معارض دیگری نقل شده است یا خیر؟ سوم اینکه سیاق آیات، بیشتر با کدام شأن نزولها مطابقت دارد؟ در این پژوهش که با روش تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای انجام گرفته است، روایات شأن نزول درباره نجاشی پادشاه حبشه و یارانش از لحاظ سندی بررسی گردیده و روایات معارض با آنها در صورت وجود، ذکر میشوند. نتیجه این تحقیق روشن میسازد که سند بیشتر روایات شأن نزول درباره نجاشی پادشاه حبشه و یارانش از لحاظ سندی ضعیف و مرسل و برخی از آنها علاوه بر ضعف، دارای معارض نیز هستند. همچنین بررسی سیاق آیات نشان میدهد که روایات شأن نزول معارض که این آیات را تنها مختص به نجاشی و یارانش ندانستهاند نیز اگرچه اکثراً از نظر سندی ضعیف هستند، ولی با سیاق آیات هماهنگتر و موافقترند.
