تأثیر بکارگیری واقعیت مجازی حین شیمی‌درمانی بر دیسترس و خستگی زنان مبتلا به سرطان پستان: یک مطالعه مداخله‌ای متقاطع

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

2 دانشیار خون و سرطان بالغین، مرکز تحقیقات سرطان و ایمونولوژی، مرکز تحقیقات توسعه بهداشت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

3 استادیار گروه بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

4 دانشیار گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

5 استاد گروه مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت بالینی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.81699.6171
چکیده

مقدمه: سرطان پستان، دومین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان در سراسر جهان است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر بکارگیری واقعیت مجازی حین شیمی‌درمانی بر دیسترس و خستگی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مداخله‌ای متقاطع در سال 1400 بر روی 50 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی‌درمانی بستری در بخش انکولوژی مرکز آموزشی درمانی توحید شهر سنندج انجام شد. افراد با تخصیص تصادفی ساده به دو گروه 25 نفره مداخله-کنترل (B) و کنترل- مداخله (A) تقسیم شدند. در جلسه سوم شیمی‌درمانی جهت افراد گروه B، علاوه بر مراقبت‌های معمول، مداخله و افراد گروه A مراقبت‌های معمول به‌عمل آمد، در جلسه چهارم شیمی‌درمانی جهت افراد گروه A، علاوه بر مراقبت‌های معمول مداخله مذکور و گروه B مراقبت‌های معمول انجام شد. مداخله شامل پخش ویدئوهای قدم زدن در جنگل در تمام طول مدت شیمی‌درمانی بود. ابزار گردآوری اطلاعات شامل اطلاعات دموگرافیک و بالینی، پرسشنامه‌های مقیاس دیسترس علائم مک کارکل و یانگ و مقیاس خستگی پایپر، قبل، بلافاصله، 24 و 48 ساعت بعد از شیمی‌درمانی بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار STATA (نسخه 17) و آزمون‌های تحلیل واریانس، شاپیرو-ویلک، تی‌مستقل و مدل اثر رگرسیون خطی مرکب انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: مداخله تأثیر معنی‌داری بر روی نمرات دیسترس و خستگی بلافاصله، 24 و 48 ساعت بعد از شیمی‌درمانی در هر دو گروه داشت. میانگین نمرات دیسترس بین دو گروه از نظر ترتیب انجام مداخله تفاوت آماری معنی‌داری نداشت (057/0=p). مداخله تأثیر معنی‌داری بر کاهش میانگین نمرات دیسترس و نمرات خستگی در هر دو گروه داشت (001/0>p). میانگین نمرات خستگی بین دو گروه از نظر ترتیب انجام مداخله تفاوت آماری معنی‌داری داشت (043/0=p)؛ بدین‌صورت که نمرات گروه مداخله-کنترل (B) کمتر از گروه کنترل- مداخله (B) بود. نتیجه ­گیری: تکنیک واقعیت مجازی در کاهش دیسترس و خستگی ناشی از شیمی‌درمانی در بیماران مبتلا به سرطان پستان مؤثر است، بنابراین توصیه می‌شود از این روش در بالین استفاده شود.