بررسی تصمیمات متخصصین در انتخاب شیوه تصویربرداری تشخیصی در بیماران باردار با ترومای چندگانه 1403

نویسندگان

1 متخصص طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

2 استادیار گروه جراحی، فوق تخصص جراحی عروق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

3 دانشیار گروه زنان و زایمان، فلوشیپ نازایی، مرکز تحقیقات بهداشت باروری، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

4 استادیار گروه طب اورژانس، واحد توسعه تحقیقات بالینی پورسینا، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

5 دانشیار گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

6 استادیار گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

7 دکترای تخصصی آموزش پرستاری، مرکز تحقیقات ترومای جاده‌ای گیلان، پژوهشکده تروما، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.85482.6330
چکیده

مقدمه: تروماها، از آسیب­های غیرقابل پیش ­بینی در دوران بارداری هستند که با مرگ‌­و‌میر فراوان و آسیب­ های مادر و جنین همراه می­باشند. انتخاب روش تصویربرداری صحیح در ترومای مادران باردار، جهت کاهش مواجه­ احتمالی جنین با اشعه­ های یونیزان حائز اهمیت می­باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تصمیمات متخصصین خبره در ارتباط با انتخاب ابزار تصویربرداری تشخیصی در بیماران باردار با ترومای چندگانه انجام شد. روش‌کار: این مطالعه آینده‌پژوهی در سال 1401 در مرکز آموزشی- درمانی پورسینا استان گیلان انجام شد. سه مرحله اجرا شامل: تعیین متخصصین خبره به روش گلوله‌برفی، طراحی 18 سناریوی جامع در مورد زنان باردار دچار ترومای چندگانه و رأی‌گیری از بهترین روش تصویربرداری در سناریوهای مطرح شده بود. ابزار این مطالعه، فرم‌های سناریوهای توصیفی بودند و تحلیل داده‌ها صرفاً بر اساس قضاوت کلینیکی و دانش تخصصی خبرگان انجام شد؛ نتایج نهایی نیز با توجه به بیشترین میزان توافق یا میانگین آراء گردآوری و استخراج شد. یافته ­ها: استفاده از رادیوگرافی ساده برای آسیب­ های اندام، سونوگرافی برای آسیب­ های شکمی و سی­تی اسکن در آسیب­ های سر در اولویت بوده و استفاده از ماده حاجب درون رگ تا حد امکان در مادران باردار منع می­ باشد. استفاده از رادیوگرافی ساده در مورد آسیب اندام­ ها، چه فوقانی و چه تحتانی، اولین گزینه برای تشخیص در زنان باردار در یک مرکز ترومایی بود. در آسیب­ های ناحیه­ شکم و لگن، سونوگرافی نسبت به سی­تی اسکن در اولویت و تا حد امکان از ماده­ حاجب در زنان باردار خصوصاً در سه ماهه اول نباید استفاده شود. در آسیب­ های ناحیه­ سر و گردن، استفاده از سی­تی اسکن در موارد نیاز به تصویربرداری، در اولویت است. در مورد MRI در موارد اورژانسی و کمبود وقت، گزینه مناسبی نبوده و با سی­تی اسکن جایگزین خواهد شد. نتیجه­ گیری: در مدیریت زنان باردار دچار مولتی‌تروما، پس از مشورت با چند متخصص، باید روش درمانی فردمحور با کمترین عوارض برای مادر و جنین انتخاب شود. این تصمیم بر اساس شرایط ویژه هر بیمار و نوع تروما صورت می‌گیرد تا بهترین نتایج و حداقل آسیب‌ها حاصل شود. همکاری تیم‌های زنان، جراحی و اورژانس در این فرآیند حیاتی است.