مدیریت مصرف آب و تعیین کننده های آن در گندم‏کاران شهرستان اُرزوئیه

نویسندگان

1 دانشیار/ دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج.

2 دانش آموخته کارشناس ارشد ترویج کشاورزی/ گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

doi
چکیده

هدف این پژوهش واکاوی رفتار مدیریت مصرف آب و تعیین‌کننده‌های آن در بین گندمکاران شهرستان اُرزوئیه در استان کرمان بود. این تحقیق از نظر ماهیت از نوع کمّی، با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ نحوه‏ی گردآوری داده ‏ها جزء تحقیقات توصیفی- تحلیلی از نوع همبستگی است که به شیوه پیمایش انجام پذیرفت. جامعه آماری پژوهش گندم‏کاران آبی بخش مرکزی شهرستان اُرزوئیه بود (1350=N) که با استفاده از جدول نمونه ‏گیری بارتلت و همکاران، 132 کشاورز از طریق روش نمونه ‏گیری تصادفی ساده مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ‏ها، پرسشنامه محقق‏ ساخته بود که روایی ابزار سنجش توسط پانل متخصصان دانشگاهی و بخش اجرا تأیید شد. برای سنجش پایایی ابزار پژوهش نیز مطالعه ا‏ی پیش‏آهنگ در خارج از جامعه‏ ی آماری و طی چند مرحله انجام گرفت و پایایی آن با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (86/0- 58/0) به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده‏ها از نرم افزار SPSS استفاده شد. طبق نتایج، متغیر رفتار مدیریت مصرف آب با میانگین 68/4 گویای این است که رفتار مصرف آب گندمکاران مورد مطالعه در حد نسبتاً مطلوبی قرار دارد و حکایت از آن داشت که کشاورزان در عمل اقداماتی در راستای کاهش مصرف آب انجام داده ‏اند. همچنین بین سن، تحصیلات و بُعد خانوار با رفتار مدیریت مصرف آب رابطه معناداری وجود ندارد. نتایج تحلیل تشخیصی نشان داد ویژگی‏های ساختار مزرعه گندم‏کاران (میزان وسعت اراضی، سطح زیر کشت کل محصولات، سطح زیر کشت گندم، نوع روش آبیاری و منبع تأمین آب) مهمترین متغیرهای تعیین‌کننده رفتار مدیریت مصرف آب کشاورزان به‏ شمار می‏روند.