سرنوشت استنادی مقالات سلب اعتبار شده جهان: مطالعه تطبیقی حوزههای علوم انسانی، علوم پزشکی، علوم مهندسی و علوم پایه
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم سنجی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
2 استادیار گروه علم سنجی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
doi
چکیده
زمینه: در سالهای اخیر میزان بدرفتاری علمی و به تبع آن میزان مقالات سلب اعتبار شده در بسیاری از کشورها افزایش یافته است. از آنجا که پدیده سلب اعتبار اغلب در مجلات معتبر بین المللی و بعد از انتشار مقاله رخ می دهد، ممکن است مقالهای سالها بعد از درجه اعتبار ساقط شود. در راستای مطالعه مقالات سلب اعتبار شده، میزان استناد به آنها بعد از خارج شدن از فهرست ناشر موضوعی است که بررسی آن اهمیت ویژهای در ارتباط علمی و رفتار استنادی پژوهشگران در حوزههای مختلف دارد. هدف: هدف این پژوهش مطالعه تطبیقی مقالات سلب اعتبارشده جهان از حیث میزان استنادات قبل و بعد از سلب اعتبار و به تفکیک حوزهها و کشورها است. روش: این پژوهش از حیث هدف کاربردی است که به روش علمسنجی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شده است. جامعه پژوهش مقالات سلب اعتبار شده در حوزههای علوم انسانی، علوم پزشکی، مهندسی و پایه است. تمامی مقالات کشورهای جهان در این سه حوزه که از 1970 تا سال 2017 در پایگاه استنادی کلریویت آنالیتیکس نمایه و سپس سلب اعتبار شدهاند، استخراج و در نرمافزار اکسل به لحاظ وضعیت استنادی بررسی شدند. یافتهها: یافته های پژوهش حاکی از آنست که در هر چهار حوزه مورد بررسی مقالات بعد از سلب اعتبار نیز استناداتی را دریافت کردهاند. به جز حوزه مهندسی که درصد بالایی از استنادات دریافتی آنها قبل از سلب اعتبار یوده است، سایر حوزهها بیشترین سهم از کل استنادات دریافتی را بعد از سلب اعتبار شدن داشته اند. از میان کشورهای دارای بیشترین مقالات سلب اعتبار شده در پایگاه کلریویت آنالیتیکس، تمامی استنادات دریافتی آمریکا، ایران و سوئد بعد از سلب اعتبار بوده است. کاربردهای احتمالی: این پژوهش در راستای سیاستپژوهی رفتار استنادی پژوهشگران حوزههای مختلف در جهان می باشد و میتواند در تعیین اقبال علمی مقالات پس از سلب اعتبار در حوزههای علمی متفاوت نقش مهمی داشته باشد. اصالت/ ارزش: در حوزه بدرفتاری علمی و مقالات سلب اعتبار شده از حیث مطالعه تطبیقی سرنوشت استنادی این مقالات در علوم مختلف، پژوهشی صورت نگرفته است.
