فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ناباروری به عدم وقوع بارداری پس از یک سال رابطه جنسی منظم بدون پیشگیری تعریف می‌شود. روش‌های کمک ‌باروری با مداخله در فرآیندهای تولیدمثل، راهکاری مؤثر برای ناباروری محسوب می‌شوند. در این میان، نقش تغذیه و سبک زندگی در بهبود نتایج درمان مورد توجه است. ایزوفلاون‌های سویا (فیتواستروژن‌ها) به‌دلیل خواص استروژنی، پتانسیل درمانی در ناباروری زنان دارند. این مرور نظام‌مند با هدف تعیین تأثیر مصرف فرآورده‌های غذایی حاوی سویا و مکمل‌های فیتواستروژنی بر پیامدهای مرتبط با فناوری‌های کمک ‌باروری انجام شد. روش‌کار: در این مرور نظام ­مند، کلیدواژه­ های مرتبط با ناباروری، سویا، فیتواستروژن، ایزوفلاون و روش‌های کمک باروری در پایگاه ­های اطلاعاتی انگلیسی و فارسی زبانMedline ، Embase،Google Scholar ، Web of Science، Science Direct، Scopus،Magiran ،SID ، ISC و Cochrane بدون محدودیت زمانی تا ماه مارچ 2025 مورد جستجو قرار گرفت. منظور از «سویا» در این مطالعه، هم فرآورده‌های غذایی حاوی سویا و هم مکمل‌های فیتواستروژنی بود. یافته­ها: بررسی 5 مطالعه با مجموع ۱,۰۸۵ شرکت‌کننده نشان داد که مصرف سویا تأثیرات متفاوتی بر پیامدهای ART دارد. در زنان، مصرف سویا با افزایش نرخ بارداری بالینی، بهبود نرخ لانه‌گزینی و افزایش نرخ تولد زنده همراه بود. این اثرات به‌ویژه در دوزهای متوسط و در شرایط استفاده از کلومیفن سیترات یا مواجهه با عوامل محیطی مخرب بارزتر بود. همچنین سویا توانست اثرات منفی برخی ترکیبات مختل کننده غدد درون‌ریز را خنثی کند. با این حال، مصرف سویا در مردان تأثیر معناداری بر نتایج درمان نداشت. نتیجه ­گیری: مصرف فرآورده‌های حاوی سویا - اعم از منابع غذایی یا مکمل‌های فیتواستروژنی - به‌ویژه در زنان تحت درمان با فناوری‌های کمک ‌باروری، به‌ویژه در زنان می‌تواند منجر به بهبود پیامدهای فناوری‌های کمک ‌باروری شامل افزایش نرخ بارداری بالینی، نرخ لقاح، نرخ لانه­ گزینی و نرخ تولد نوزاد زنده ‌شود.