طراحی مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاهی
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاعرسانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/jks.2018.29828.1161چکیده
این پژوهش با هدف توسعه مدلی برای ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاهی انجام شده است. در اجرای این پژوهش از دو روش کتابخانهای و پیمایشی استفاده شده است. ابتدا با مطالعه عمیق و دقیق ادبیات آمادگی الکترونیکی و همچنین فناوری اطلاعات و ارتباطات در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی، شاخصهای مناسب برای ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاهی شناسایی و استخراج شدند. سپس، این شاخصها با چندین مرحله پالایش و اصلاح به تعداد 66 شاخص محدود شدند. در مرحلهای دیگر، این شاخصهای پیشنهادی در سطح بعد و مؤلفه (حوزههای اصلی و زیرحوزهها) طبقهبندی شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه محقق ساخته بود که از نظرات خبرگان برای اهمیت شاخصها و همچنین تعیین اوزان آنها استفاده شد. بهمنظور حصول اطمینان از روایی ابزار اندازهگیری از مدلهای معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تأییدی) استفاده شد. مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاهی شامل چهار بعد، دوازده مؤلفه و شصتوچهار شاخص است که بر اساس ادبیات تحقیق و نظرات خبرگان ایجاد شد. این مدل پیشنهادی برای ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاه علامه طباطبایی بهعنوان موردمطالعه اجرا شد و گزارش تحلیلی شکاف دیجیتال در این کتابخانهها نشان داده شد. با توجه به اینکه در ادبیات آمادگی الکترونیکی، مدل جامعی برای ارزیابی آمادگی الکترونیکی کتابخانههای دانشگاهی و تعیین شکاف دیجیتالی آن کتابخانهها وجود نداشت، بنابراین، توسعه چنین مدلی نتیجه پژوهش حاضر بود. با تعیین شکاف دیجیتال با استفاده از این مدل، آگاهی از دلایل این شکاف و همچنین رهنمودهایی برای توسعه و بهبود شاخصهای آمادگی الکترونیکی در کتابخانههای دانشگاهی ممکن میشود.
