ارائه راهکاری خودکار براساس متن کاوی برای شناخت و تحلیل روند تحقیقات حوزههای علمی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مهندسی فناوری اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران
3 استاد مهمان پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)
doi
چکیده
بررسی روند تحقیقات یک حوزه علمی (در بازههای زمانی مختلف) میتواند درک بهتری را برای محققین و سیاستگذاران آن حوزه ایجاد نماید تا بتوانند برنامهریزی مناسبی را جهت انجام تحقیقات آتی و تخصیص منابع پژوهشی داشته باشند. یکی از مهمترین رویکردها در تحلیل روند تحقیقات در یک حوزه، بررسی اسناد علمی منتشرشده در آن حوزه با استفاده از روشهای علمسنجی و پیمایش اطلاعات و متون اسناد است. بنابراین تحلیلروند ابزار مناسب برای محققین و سیاستگذاران در اجرای فعالیتهای آنها است. از اینرو انتخاب روشی مناسب برای تحلیل وضعیت فعلی و پیشبینی آن حائز اهمیت است. با توجه به این نکته که دقت و جامعیت تحلیلروند از اهمیت ویژگی ای برخوردار است در این پژوهش رویکردی ارائهشده که با استفاده از روشهای متنکاوی و اطلاعات کتابشناختی مقالات منتشرشده در یک حوزه، روند پژوهش در آن حوزه مورد مطالعه قرار میگیرد. در این پژوهش کلمات کلیدی استخراج شده از متون با استفاده از یک روش جدید برای محاسبه همرخدادی، خوشهبندی میشوند. همچنین از ویژگیهای روش پیشنهادی ارائه شاخص جدید در میزان بدست آوردن بلوغ و مرکزیت یک حوزه علمی در تحلیلروند و استفاده از میزان تاثیر و اهمیت کلیدواژههای استفاده شده در تشخیص حوزههای علمی است. برای بررسی و آزمایش روش پیشنهادی، مجموعهای از مقالات حوزه مهندسی مکانیک طی سالهای 2012 تا 2016 از پایگاه «وب آف ساینس » استخراج شده است. با بکارگیری شاخصهای پیشنهادی میتوان نشان داد که برخی حوزهها به بلوغ خود رسیدهاند و دیگر روند رو به رشدی ندارند. از طرفی دیگر خوشههایی که با نرخ رشد بالایی در حال رشد هستند و هنوز از نظر میزان بلوغ در میانه راه قرار دارند، این خوشهها نشان دهنده موضوعهای در حال تکامل هستند.
