فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از آسیب‌های رخ‌داده در احادیث، پدیدۀ تصحیف در متن روایات است و از‌آن‌رو که محمد‌حسن نجفی، صاحب جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، از فقیهان برجسته متأخر در برابر این آفت در احادیث فقهی، روشی دارد و استخراج این روش، برای شناسایی، الگوبرداری و ... سودمند است بر این اساس، پرداختن به این سؤالات از دیدگاه صاحب‌جواهر ضروری می‌باشد، اصل اولیه، بر تصحیف حدیث در متن روایات است یا عدمش؟ منشأهای تصحیف در متن حدیث کدامند؟ پیامدهای تصحیف در متن حدیث، در کدام عرصه‌ها باید بررسی شود؟ تصحیف در متن روایات، چه کاربردهایی دارد؟ با کدام قراین می‌توانیم تصحیف در متن روایات را شناسایی کنیم؟ نتایج نوشتار پیشروی در بررسی دیدگاه صاحب جواهر به این سؤالات، با روش توصیفی-تحلیلی عبارتنداز اول این‌که اصل اولیه بر عدم تصحیف است. دوم این‌که منشأهای تصحیف به کاتب، گفتار، نوشتار و تصحیح اجتهادی محدّثان برمی‌گردد. سوم این‌که پیامدهای تصحیف در سه حوزۀ معنای حدیث، حجّیت آن و در معارضه با دیگر احادیث می‌باشد. چهارم این‌که تصحیف در متن حدیث، در پیدا کردن و بهره‌جویی حداکثری برای ادلۀ سنن و در جمع بین نسخه‌ها و دلایل کاربرد دارد. پنجم این‌که از مهمترین قراین شناسایی حدیث مصحّف، می‌توان به مخالفت با سیاق، ناسازگاری با قواعد نحوی و تعدّد روایات اشاره کرد.