پیامد⁠های توریسم باروری در اهدای شخص ثالث: یک مطالعه مرور دامنه⁠ ای

نویسندگان

1 استادیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران.

2 استادیار گروه پرستاری و مامایی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان، لارستان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.87189.6401
چکیده

مقدمه: توریسم باروری، اصطلاح جدیدی است که روند رو به رشدی در دهه اخیر داشته است. این موضوع به جابه‌جایی مردم به کشورهای دیگر به منظور انجام درمان ناباروری منعطف می­ شود. زمانی که این پدیده با اهدای گامت، جنین یا رحم جایگزین همراه باشد، متضمن مسائل متعددی است که هم از سوی سیاست‌گذاران و هم از سوی اهداءکنندگان و اهداءگیرندگان، باید مورد توجه قرار گیرند، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی پیامدها و چالش ⁠های توریسم باروری در موارد اهدای شخص ثالث انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه مروری دامنه ⁠ای، مقالات در پایگاه ­های اطلاعاتیScopus ،PubMed ،Magiran ،  SIDو موتور جستجوی Google Scholar از سال­ 2010 تا 2025 با کلیدواژه ­های Challenges/ Problems؛ Tourism/ Travel؛ Reproductive/ Fertility؛ ART/IVF؛Third-party/ Gamete/ Sperm/ Oocyte/ Fetus/ Donation و Uterine Surrogacy و معادل ­های فارسی آنها مورد جستجو قرار گرفتند. مقالات با استفاده از چک‌لیست  STROBEارزیابی شدند؛ در نهایت 15 مقاله وارد مرور شدند. یافته­ ها: بر اساس نتایج مطالعات، چالش ­ها در 6 حیطه اصلی شامل: 1- چالش‌های دینی فرهنگی، 2- ملاحظات اخلاقی، 3- پیامدهای روان‌شناختی و جسمی، 4- عوامل زیرساختی و اقتصادی، 5- چالش‌های اجتماعی، خانوادگی و نسبت‌های خویشاوندی و 6- پیچیدگی‌های قانونی مراقبت باروری فرامرزی، قرار می­ گیرند. نتیجه­ گیری: توریسم باروری به‌ویژه در موارد استفاده از خدمات اهداء با مجموعه‌ای از چالش‌های چندبُعدی مواجه است، لذا یک پروتکل هماهنگ و جهانی با رویکردی جامع و میان‌رشته‌ای که تمام این ابعاد را در نظر بگیرد، ضروری است تا حذف همه معضلات و چالش­ های این روش درمانی صورت پذیرد.