نقل به معنای احادیث فقهی مشترک با استفاده از داستان های کوتاه

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران

2 استادیار گروه الهیات دانشگاه یاسوج.

3 دانشیار گروه الهیات دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.30479/mfh.2022.2833
چکیده

مقارنه روایات فقهی شیعه و اهل سنت، نشان می‌دهد، بخش قابل توجهی از روایات فقهی شیعه، با اندکی تفاوت در قالب داستان‌هایی کوتاه، در جوامع حدیثی اهل سنت، نقل به معنا شده‌اند. شخصیت این داستان‌های کوتاه، اشخاصی چون ابوهریره، ابن‌عمر، عائشه و ابن‌عباس هستند که به جهات متعددی نمی‌توانند، راوی حجم وسیعی از سنت نبوی باشند. دقت در تاریخ حدیث شیعه و اهل سنت و تحول فرایند نقل حدیث، از قصّه گویی در قرن اول به نقل روایات فقهی در قرن دوم، نشان‌گر تأثیر قصّه‌گویان، در کیفیت فرایند نقل حدیث و اسناد، در قرن دوم هجری است. قصّه‌گویان تأثیر عمیق سیاسی- دینی، در جامعه عراق و شام داشتند. فعالیت ایشان، سبب تربیت جامعه‌ای با مطالبات ویژه، در عراق و شام شده بود که محدثان را وادار کرد، برای احیای سنت نبوی، از روش نقل احادیث فقهی، در قالب داستان‌های کوتاه بهره ببرند. در نتیجه اصحاب حدیث با استفاده از ابزار داستان‌های کوتاه، روایات فقهی که در قرن دوم، از امام صادق (ع) آموخته بودند، را در قالب داستان‌های کوتاه، نقل به معنا کردند.