بررسی الگوی زایمان و عوامل مرتبط با ترجیح سزارین انتخابی در متخصصین زنان و ماماهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۱: یک مطالعه مقطعی

نویسندگان

1 متخصص زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار گروه علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 استاد گروه زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشیار گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.87656.6425
چکیده

مقدمه: ترجیحات زایمانی ارائه‌دهندگان مراقبت‌های مامایی، به‌ویژه متخصصین زنان و ماماها، می‌تواند بر نگرش و انتخاب نوع زایمان مادران تحت مراقبت آن‌ها تأثیرگذار باشد. با توجه به آمار رو به افزایش سزارین‌های انتخابی در ایران، بررسی الگوهای زایمان در میان کارکنان حوزه سلامت زنان اهمیت زیادی دارد، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی نوع زایمان انجام‌ شده توسط ماماها و متخصصین زنان و عوامل مرتبط با ترجیح سزارین انتخابی در متخصصین زنان و ماماهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد.روش‌کار: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی در سال ۱۴۰۱ در میان متخصصین زنان و زایمان و ماماهای شاغل در دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. نمونه‌گیری به روش مبتنی بر هدف و از طریق توزیع پرسشنامه الکترونیک (پرس‌لاین) انجام گردید. پرسشنامه شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی، سابقه زایمان، نوع زایمان (طبیعی یا سزارین) و دلایل ترجیح سزارین انتخابی بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون کای‌دو انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد.یافته ­ها: از میان شرکت‌کنندگان، 81 نفر (28%) در اولین زایمان خود، زایمان طبیعی داشتند و سایرین سزارین را انتخاب کرده بودند. شایع‌ترین دلایل سزارین انتخابی در زایمان اول شامل: ترس از درد در 126 نفر (۶۱%)، نگرانی از آسیب به پرینه در 124 نفر (۶۰%) و نارضایتی از معاینات مکرر واژینال در 90 نفر (۴۳%) بود. بین گروه ماما و متخصصین زنان در نوع زایمان اول تفاوت معناداری مشاهده نشد (677/0=p)، اما ماماها در زایمان دوم، تمایل بیشتری به انتخاب سزارین داشتند. زایمان در بیمارستان‌های غیر دانشگاهی نیز با نرخ بالاتری از سزارین همراه بود.نتیجه ­گیری: بیشتر شرکت‌کنندگان، سزارین را نه به‌دلیل اندیکاسیون‌های پزشکی، بلکه به دلایل روانی - اجتماعی ترجیح داده‌اند. نتایج بر لزوم گسترش روش‌های کاهش درد زایمان، حضور همراه و فرهنگ‌سازی اجتماعی در راستای پذیرش زایمان طبیعی به‌عنوان فرآیندی ایمن و فیزیولوژیک تأکید دارد.