روشی نوین برای پهنه بندی خطر سیلخیزی در بستر GIS (مطالعه موردی: حوضه های آبریز استان مازندران)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد سازه های آبی، گروه مهندسی آب/ دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین
2 عضو هئیت علمی گروه مهندسی آب دانشگاه / بین المللی خمینی (ره)، قزوین
3 عضو هئیت علمی گروه مهندسی آب /دانشگاه بین المللی خمینی (ره)، قزوین
doi
چکیده
در حال حاضر روشهای مختلفی برای اولویتبندی و تعیین پتانسیل سیلخیزی حوضههای آبریز وجود دارد که استفاده از دیدگاه توزیعی مبتنی بر GIS از اقبال بیشتری در بین محققین برخوردار میباشد. به همین منظور، در پژوهش حاضر از یک روش توزیعی نوین برای محاسبه وزن لایههای موثر در تعیین وضعیت سیلخیزی حوضه (که در آن اندرکنش بین فاکتورهای مورد استفاده نیز در نظر گرفته می-شود)، استفاده شده است. پس از محاسبه ضرائب تاثیر هر کدام از عوامل ورودی و بدست آمدن وزن نهایی آنها، از ترکیب خطی لایه-های ورودی برای ساخت نقشه وضعیت سیلخیزی محدوده مطالعاتی در پنج دسته با خطر سیلخیزی خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم، استفاده بعمل آمد. اعتبارسنجی نتایج حاصل از این روش توزیعی با سیلابهای خسارتزای مشاهداتی مقایسه گردید که نتایج بدست آمده حاکی از عملکرد بالای این روش به ویژه در شناسائی مناطق با قابلیت سیلخیزی زیاد و خیلی زیاد دارد. به عنوان نمونه، نتایج بدست آمده از روش توزیعی حاکی از آن است که وضعیت سیلخیزی در محل ایستگاههای هیدرومتری شیرگاه-تالار، رزن-نور، سلیمان تنگه، قرآن-تالار و دوآب-چالوس در دسته با خطر سیلخیزی زیاد و خیلی زیاد قرار میگیرند که کاملاً با نتایج حاصل از سیلابهای مشاهداتی منطبق (که عمدتاً دارای سیلابهای با دوره بازگشت بزرگتر 50 و 100 سال هستند) میباشد.