میکروبیوتا و سرطان دهانه رحم: بررسی نظام‌مند نقش میکروبیوتای واژن بر افزایش خطر سرطان دهانه رحم

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ژنتیک، مرکز تحقیقات سندرم متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. کارشناس ارشد گروه زیست‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد ژنتیک، مرکز تحقیقات ژنتیک پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشیار ژنتیک پزشکی، مرکز تحقیقات سندرم متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشجوی دکترای ژنتیک پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم ‌پزشکی مشهد، مشهد، ایران. دانشجوی دکترای ژنتیک پزشکی، گروه ژنتیک پزشکی و پزشکی مولکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم ‌پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

5 استادیار پزشکی مولکولی، مرکز تحقیقات ژنتیک پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.86624.6376
چکیده

مقدمه: سرطان دهانه رحم، یکی از شایع ­ترین سرطان­ ها در زنان است. اگرچه ویروس پاپیلوما انسانی به­ عنوان عامل خطر اصلی سرطان شناخته می‌شود، اما نقش میکروبیوتای واژن و دهانه رحم در مراحل سرطان‌زایی نیز اهمیت دارد. مطالعه مرور نظام‌مند حاضر با هدف بررسی ترکیب میکروبیوتا واژن و دهانه رحم و ارتباط آن با دیسپلازی سرطان رحم انجام شد.روش‌کار: در این مطالعه مروری، مقالات پژوهشی منتشر شده بین سال‌های 2017 تا فوریه 2025 از پایگاه ­های Scopus، PubMed و Web of Science با کلیدواژه ­های MeSH مرتبط با میکروبیوتای واژن، دهانه رحم، ویروس پاپیلومای انسانی، دیسپلازی و سرطان دهانه رحم مورد بررسی قرار گرفتند.یافته­ها: در 18 مطالعه نهایی، 42 گونه باکتری در میکروبیوم واژن و دهانه رحم گزارش شد. 7 گونه باکتری لاکتوباسیل-کریسپاتوس، لاکتوباسیل- اینرس، پرووتلا، گاردنرلا، اسناتیا، مگاسفرا، لاکتوباسیل- جنسنی در طول مراحل مختلف سرطان­زایی دهانه رحم در زنان افزایش یافته بود. به ­طور کلی، 7 گونه باکتری با وضعیت سالم، 11 گونه با پیامدهای ویروس پاپیلومای انسانی و 24 گونه با سیتولوژی/دیسپلازی غیرطبیعی بودند که شامل 7 گونه مرتبط با سرطان دهانه رحم مرتبط بودند و هم‌چنین 12 مطالعه تنوع آلفا و بتا را میان گروه‌های بیمار و سالم مقایسه کرده‌ بودند.نتیجه­ گیری: شناسایی گونه­ های باکتری مرتبط با سرطان‌زایی دهانه رحم می‌تواند در پیشگیری، تشخیص زودهنگام و طراحی درمان‌های هدفمند نقش داشته باشد. تمامی مطالعات ارتباط معنادار میکروبیوتای واژن با بروز یا پیشرفت سرطان دهانه رحم را تأکید کردند؛ اگرچه ترکیب میکروبی گزارش شده در جمعیت ­ها و مناطق مختلف متفاوت بوده است. این یافته‌ها می‌توانند مبنای توسعه مداخلات مبتنی بر میکروبیوتا در آینده باشند.