ارزیابی شاخصهای کیفی روغن پسماند ماهی قزلآلای رنگینکمان در مقایسه با روغنهای رایج (روغن آفتابگردان و روغن کیلکا) در تغذیه آبزیان و انسان
نویسندگان
1 بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست- دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
2 دانشیار بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، فراوری محصولات شیلاتی، بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
4 دانشجوی کارشناسی ارشد، فراوری محصولات شیلاتی، بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
doi
10.22034/fr.2021.39378.1732چکیده
زمینه مطالعاتی: بهره برداری از روغن پسماند ماهی قزلآلای رنگینکمان به عنوان یک محصول ارزشمند در تغذیه انسان و دام. هدف: ارزیابی کیفیت روغن پسماند ماهی قزلآلای رنگینکمان و مقایسه آن با روغنهای آفتابگردان و کلیکا بعنوان پرکاربردترین روغنها در صنایع خوراک انسان و دام. روش کار: روغن ماهی کیلکا و آفتابگردان بلافاصله پس از تولید، از کارخانه خریداری گردید. امعا و احشا ماهی قزلالا از یک فروشگاه محلی تهیه و روغن آن به روش سرد استخراج شد. شاخصهای کیفی پراکساید، تیوباربیتوریک اسید، اسیدهای چرب آزاد بررسی و در پایان با بهره برداری از مدل فضای رنگیCIELab شاخصهای سفیدی، زردی و قهوهای بودن روغنها مقایسه گردید. نتایج: بدون بکارگیری فرآیند تصفیه و استفاده از پاداکسندها، کیفیت روغن پسماند در محدوده مجاز مصرف انسان گزارش شد. نتایج نشان داد روغن کیلکا با در نظر داشتن شاخص پراکساید و تیوباربیتوریک اسید نازلترین کیفیت را داشت. اسیدهای چرب آزاد در روغن پسماند از دو روغن دیگر بالاتر بود. اکسیداسیون چربی و تولید محصولات غیرفرار کربونیلی منجر به تغییر رنگ روغن کیلکا شد. نتایج رنگ سنجی ضمن تایید آنالیزهای شیمیایی حاکی از بالاتر بودن شاخص قهوهای شدن روغن کیلکا بود، درحالیکه شاخص سفیدی روغن پسماند و آفتابگردان برتر از کیلکا گزارش شد. در بسیاری از شاخصهای فساد از جمله پراکساید، TBA، قهوهای شدن، زرد شدن و سفیدی، تفاوت معنی داری در کیفیت روغن پسماند و آفتابگردان مشاهده نشد. نتیجهگیری نهایی: روغن پسماند از نظر شاخصهای کیفیت و رنگ در وضعیت مناسبی قرار داشت. استفاده از فرآیندهای تکمیلی تصفیه و پاداکسندها میتواند در افزایش طول دوره ماندگاری و استفاده بیشتر این روغن موثر باشد.
