فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل معنای روایات دال بر رستگاری مؤمن اعم از مذنب و محسن، صرفاً به سبب باورمندی به توحید و احتراز از شرک، از جمله مباحث مشکل در حوزه کلام است. استناد به دلالت ظاهری این دسته از روایات، بدون توجه به این درون‌مایه که رستگاریِ فرد موحّد، توأم با رسیدگی به حسابِ اعمال است؟ یا رستگاریِ بدون حسابرسی مقصود روایات است؟، پی‌آورد ثمراتی است نظیر بهشتی بودن مؤمنِ خطاکار بدون بازخواست، تعارض با روایات دال بر منطبق‌بودن جزای اخروی با عمل دنیوی و .... نوشتار حاضر با تحلیل اسناد، توجه به خاستگاه صدوری و مکتوب روایات، اعتبارسنجی منابع و نیز تحلیل رهیافت‌های شرح‌الحدیثی عالمان فریقین، سعی دارد به شیوه توصیفی ـ تحلیلی، وجوه معنایی و نیز راه‌کارهای حلّی تعارض این دسته از احادیث را بیان نماید. ثمره این پژوهش، دستیابی به رویکردهایی از «پذیرش مطلق» تا «انکار مطلق» روایات است که اغلب با هدف سازواری و هماهنگ‌سازی با حوزه عدل الهی سامان یافته‌اند. تحدید معنای واژگان و تأویل معنای ظاهری بر اموری همچون عدم انجام اعمال مخلّ و منکر ایمان، توفیق مؤمن بر توبه از گناه، عدم خلود در جهنم و ... از جمله راه‌کارهای حلی عالمان به شمارمی‌روند که برای درک مراد جدی معصوم (ع)، ارائه گشته‌اند.