فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پس­ درد زایمانی، یکی از عوارض شایع دوران نفاس است. امروزه تمایل ویژه ­ای نسبت به استفاده از درمان مکمل مشاهده می­ شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر بازتاب­ شناسی دست بر پس ­درد انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی یک‌سوکور در سال 1403-1402 بر روی 99 واحد پژوهش پس از زایمان طبیعی در بخش بعد از زایمان بیمارستان­ های بنت‌الهدی بجنورد و جواد الائمه (ع) جاجرم انجام شد. افراد به‌طور تصادفی در سه گروه 33 نفره مداخله حقیقی، مداخله شم و مراقبت روتین قرار گرفتند. در دو گروه مداخله حقیقی و مداخله شم، مداخله­ توسط پژوهشگر در نواحی بازتابی قلبی، شبکه خورشیدی، هیپوفیز و رحمی دست­ ها انجام شد. گروه مراقبت روتین تنها مراقبت­ های روتین بعد از زایمان را دریافت کردند. گردآوری داده ­ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و مامایی، مقیاس اندازه ­گیری عددی درد و زمان‌سنج انجام شد. تجزیه و تحلیل داده­ ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 24) و آزمون­ های آماری آنالیز واریانس، کروسکال والیس، کای اسکوئر، دقیق فیشر و مدل برآورد تعمیم یافته انجام گرفت. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: در مقایسه درون‌گروهی، میانگین شدت پس­ درد در سه گروه روند کاهشی داشت (001/0p<). میانگین شدت پس­ درد در مداخله حقیقی نسبت به مراقبت روتین 58/3 واحد کمتر و در مداخله شم نسبت به مراقبت روتین 06/2 واحد کمتر (001/0p<) و در مداخله حقیقی نسبت به مداخله شم 52/1 واحد کمتر بود (001/0p<). مصرف مسکن در مداخله حقیقی نسبت به دو گروه دیگر کمتر بود (001/0=p). نتیجه ­گیری: بازتاب­ شناسی دست با توجه به کاهش پس ­درد و عدم عارضه می­ تواند در کنار درمان­ های دارویی توصیه شود.