فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: شناسایی عوامل­ خطر بروز اختلالات روانی بعد از زایمان نظیر افسردگی، با توجه به اهمیت و عوارض آن، گامی در جهت ارتقای سطح سلامت مادران است، بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بی‌احترامی و بدرفتاری حین زایمان با افسردگی پس از زایمان انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مقطعی در سال 1402 بر روی 348 نفر از مادران واجد شرایط مراجعه‌کننده به مراکز جامع سلامت شهر سقز که به‌صورت خوشه ­ای انتخاب شده بودند، انجام­ گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها شامل: فرم ثبت مشخصات دموگرافیک و بالینی، چک‌لیست بی‌احترامی ­و بدرفتاری حین ­زایمان و پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبورگ­ بود که به‌وسیله مصاحبه با شرکت­ کنندگان تکمیل شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار STATA (نسخه 14) و آزمون‌های رگرسیون لجستیک تک­ متغیره و چندگانه انجام­ گرفت. میزان p کمتر از 05/0 معنی­ دار در نظر گرفته شد. یافته ها: بر اساس نتایج، 235 نفر (2/68%) از شرکت‌کنندگان در مطالعه حداقل یک مورد بی‌احترامی ­و بدرفتاری حین زایمان را تجربه کرده بودند و میانگین نمره کلی آن 3/1±47/1 (دامنه 6-0) بود. شایع­ ترین فرم بی­ احترامی و بدرفتاری تجربه شده توسط زنان، مراقبت بدون­ رضایت (3/59%) و ترک ­مراقبت (9/30%) و کمترین آن در بُعد تبعیض (3/2%) بود. میزان افسردگی پس از زایمان 1/32% بود. بر اساس نتایج آنالیز رگرسیون چندگانه، داشتن تحصیلات دبیرستان (02/0=p) و دانشگاهی (04/0=p) و حمایت بالای همسر (05/0=p) در بروز افسردگی پس از زایمان، نقش پیشگیرانه و داشتن همراه­ زایمانی آموزش ­ندیده (042/0=p)، نداشتن همراه زایمانی (048/0=p) و تجربه بی­احترامی ­و­ بدرفتاری حین ­زایمان (001/0=p)، نقش مؤثری در بروز افسردگی پس از زایمان داشت. نتیجه­ گیری: ارتقاء سطح مراقبت ­های ارائه ­شده حین زایمان با استفاده از آموزش پرسنل ­مامایی در خصوص اهمیت تکریم مادران و پایش مرتب عملکرد آن‌‎ها، نقش مهمی در پیشگیری از اختلالات روانی بعد از زایمان دارد.