مقایسه تأثیر حضور همراه و ماما در حین تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بر شیردهی و درد پس از زایمان: یک کارآزمایی بالینی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مامایی بهداشت باروری، مرکز تحقیقات علوم تکنولوژی باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

4 کارشناس ارشد آمار زیستی، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.83361.6263
چکیده

مقدمه: تماس پوست با پوست مادر و نوزاد در دقایق اولیه پس از تولد، از اهمیت زیادی برخوردار است. علی‌رغم تأکید زیاد بر اجرای آن، با توجه به کمبود نیرو و مسئولیت­ های متعدد ماماها، اجرای آن به خوبی میسر نیست. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر حضور همراه در حین تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بر شیردهی و درد پس از زایمان انجام گرفت. روش‌کار: این کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوگروهه، در سال 1399 بر روی 92 زن باردار در دو گروه حضور همراه و حضور ماما (46 نفر در هر گروه) در شهر زابل انجام شد. در هر دو گروه، تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله پس از تولد به‌مدت یک­ ساعت انجام شد. میانگین نمره درد مادر با استفاده از ابزار VAS در 4 مرحله: بلافاصله بعد از تولد، دقیقه ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از شروع تماس پوست با پوست اندازه‌گیری شد. زمان شروع تغذیه با شیر مادر و مدت زمان شیردهی در طی یک ساعت تماس پوستی، در چک‌لیست ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 21) و آزمون­ های تی­ مستقل، فیشر، کای اسکوئر و آنالیز واریانس با اندازه­ های تکراری انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی­دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: میانگین نمره درد مادر بلافاصله بعد از تولد، دقایق ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از شروع تماس پوستی، بین دو گروه حضور ماما و حضور همراه، تفاوت آماری معنا­داری نداشت. نمره درد در هر دو گروه در طی دقایق ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از تماس پوستی کاهش آماری معنی ­داری داشت (001/0>p). در گروه حضور همراه، میانگین فاصله از زمان زایمان تا زمان شروع تغذیه با شیر مادر به‌طور معنی­ داری کوتاه‌تر و میانگین مدت زمان تغذیه با شیر مادر به‌طور معنی­ داری بیشتر از گروه حضور ماما بود (001/0>p).  نتیجه­ گیری: با توجه به مشغله زیاد ماماها، می ­توان از حضور همراه مادر در طی تماس پوستی مادر و نوزاد پس از زایمان علاوه بر تأثیر تماس پوستی مادر و نوزاد در کاهش درد پس از زایمان، برای بهبود شاخص­ های شیردهی از جمله شروع زودتر تغذیه با شیر مادر و افزایش زمان شیردهی استفاده نمود.