مقایسه تأثیر حضور همراه و ماما در حین تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بر شیردهی و درد پس از زایمان: یک کارآزمایی بالینی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مامایی بهداشت باروری، مرکز تحقیقات علوم تکنولوژی باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
2 استادیار گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
4 کارشناس ارشد آمار زیستی، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
doi
10.22038/ijogi.2025.83361.6263چکیده
مقدمه: تماس پوست با پوست مادر و نوزاد در دقایق اولیه پس از تولد، از اهمیت زیادی برخوردار است. علیرغم تأکید زیاد بر اجرای آن، با توجه به کمبود نیرو و مسئولیت های متعدد ماماها، اجرای آن به خوبی میسر نیست. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر حضور همراه در حین تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بر شیردهی و درد پس از زایمان انجام گرفت. روشکار: این کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوگروهه، در سال 1399 بر روی 92 زن باردار در دو گروه حضور همراه و حضور ماما (46 نفر در هر گروه) در شهر زابل انجام شد. در هر دو گروه، تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله پس از تولد بهمدت یک ساعت انجام شد. میانگین نمره درد مادر با استفاده از ابزار VAS در 4 مرحله: بلافاصله بعد از تولد، دقیقه ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از شروع تماس پوست با پوست اندازهگیری شد. زمان شروع تغذیه با شیر مادر و مدت زمان شیردهی در طی یک ساعت تماس پوستی، در چکلیست ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS (نسخه 21) و آزمون های تی مستقل، فیشر، کای اسکوئر و آنالیز واریانس با اندازه های تکراری انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنیدار در نظر گرفته شد. یافته ها: میانگین نمره درد مادر بلافاصله بعد از تولد، دقایق ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از شروع تماس پوستی، بین دو گروه حضور ماما و حضور همراه، تفاوت آماری معناداری نداشت. نمره درد در هر دو گروه در طی دقایق ۳۰، ۶۰ و ۹۰ پس از تماس پوستی کاهش آماری معنی داری داشت (001/0>p). در گروه حضور همراه، میانگین فاصله از زمان زایمان تا زمان شروع تغذیه با شیر مادر بهطور معنی داری کوتاهتر و میانگین مدت زمان تغذیه با شیر مادر بهطور معنی داری بیشتر از گروه حضور ماما بود (001/0>p). نتیجه گیری: با توجه به مشغله زیاد ماماها، می توان از حضور همراه مادر در طی تماس پوستی مادر و نوزاد پس از زایمان علاوه بر تأثیر تماس پوستی مادر و نوزاد در کاهش درد پس از زایمان، برای بهبود شاخص های شیردهی از جمله شروع زودتر تغذیه با شیر مادر و افزایش زمان شیردهی استفاده نمود.