بررسی ارتباط شاخص‌های پیکرسنجی با شاخص آتروژنیک پلاسما و برخی دیگر از عوامل خطرزای قلبی - عروقی در زنان شاغل

نویسندگان

1 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران.

2 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.82749.6216
چکیده

مقدمه: شیوع چاقی در جهان با خطر ابتلاء به بیمار‌ی‌های قلبی - عروقی (CVD) همراه است. از آنجایی که مناسب‌ترین شاخص‌های پیکرسنجی تعیین‌کننده‌ چاقی جهت تخمین CVD به‌ویژه در زنان، به‌خوبی شناخته نشده است، مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط شاخص‌های پیکرسنجی با عوامل خطرزای قلبی - عروقی در زنان شاغل انجام شد. روش‌کار: این مطالعه توصیفی تحلیلی در سال 1403 بر روی 46 زن شاغل با دامنه سنی 53-28 سال در شهرستان کاشمر انجام شد. شاخص‌های پیکرسنجی شامل؛ قد، وزن، شاخص توده بدنی (BMI)، دور کمر (WC)، نسبت دور کمر به دور لگن (WHR) و نسبت دور کمر به قد (WHtR) اندازه‌گیری شد. مقادیر تری‌گلیسیرید (TG)، کلسترول تام (TC)، لیپوپروتئین پرچگال (HDL) و لیپوپروتئین کم‌چگال (LDL) جهت برآورد عوامل خطرزای قلبی - ‌عروقی شامل شاخص آتروژنیک پلاسما (AIP)، شاخص خطر کاستلی I و II (CRI-I، CRI-II) و ضریب آتروژنیک (AC) از طریق خون‌گیری و به‌صورت ناشتا اندازه‌گیری گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌‌افزار آماری SPSS (نسخه 25) و ضریب همبستگی پیرسون انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: بر اساس نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون در بررسی رابطه بین شاخص‌های پیکرسنجی و عوامل خطرساز قلبی - عروقی، بین WC و WHR با هر چهار شاخص خطر قلبی - عروقی همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت (05/0>p). همچنین بین BMI و WHtR با CRI-I، CRI-II و AC همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت (05/0>p). بین BMI و WHtR با AIP رابطه معناداری مشاهده نشد (05/0<p). نتیجه­ گیری: شاخص‌های WHR و WC، توانایی بیشتری نسبت به BMI و WHtR برای پیش‌بینی خطر بیماری‌های قلبی - عروقی در زنان شاغل دارند.