بررسی خواص شیمیایی و کیفی قرص فشرده تولیدشده از پودر گوجه‌فرنگی تحت شرایط مایکروویو- هوای‌گرم و بهینه‌سازی آن به روش سطح پاسخ

نویسندگان

1 دانشگاه بو علی سینا

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان ایران

4 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
10.22034/fr.2021.31663.1635
چکیده

خشک‌کردن قرص‌های غذایی یکی از مراحل مهم فرآیند تولید قرص است که در حفظ مواد مغذی آنها نقش بسزایی دارد. در این پژوهش اثر شرایط مختلف خشک‌کردن مایکروویو- هوای‌گرم (دمای هوای ورودی، سرعت هوای ورودی و مدت زمان اعمال مایکروویو) بر روی خواص کیفی و شیمیایی قرص فشرده تولید شده از پودر گوجه‌فرنگی شامل محتوای لیکوپن، غلظت ویتامین ث، محتوای فنل کل، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های رنگی ∆L*، ∆a* وb*∆ مورد مطالعه قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل دادهها و بهینهسـازی فرآیند از روش سطح پاسخ و طرح مرکب مرکزی استفاده شد. پارامترهای ورودی (مستقل) عبارتند از: دمای هـوای ورودی، سـرعت هوای ورودی و مدت زمان اعمال مایکروویو و پارامترهای وابسته (خروجی یا پاسخ) عبارتند از: محتوای لیکوپن، غلظت ویتامین ث، محتوای فنل کل ، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های رنگی ∆L*، ∆a* وb*∆. برای خشککردن نمونه ها از پنج دمای هوا 40، 50، 60، 70 و C°80، پنج سطح سـرعت هـوای 5/0، 1، 5/1، 2 و m/s5/2 و پنج سطح مدت زمان اعمال مایکروویو 0، 4، 8، 12 و 16 ثانیه در توان ثابت 90 وات استفاده شـد. مقادیر محتوای لیکوپن، غلظت ویتامین ث، محتوای فنل کل، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های رنگی ∆L*، ∆a*وb*∆ به ترتیب 5/865 تا mg.100gDM-1 6/2205، 0 تا mgascorbic/gDM88/0، 36/0 تا mg GAE/g DM 9/8، 95/34 تا 02/99 درصد، 89/12 تا 98/18، 35/5 تا 609/14 و 78/6 تا 21/13 بدست آمدند. نقطه بهینه خشک‌کردن قرص فشرده تولید شده از پودر گوجه‌فرنگی در دمای هوای C°50، سـرعت هوای m/s 07/1 و مدت زمان اعمال مایکروویو 4 ثانیه به دست آمد و مقادیر متغیرهای پاسخ در نقطه بهینه شامل محتوای لیکوپن، غلظت ویتامین ث، محتوای فنل کل، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های رنگی ∆L*، ∆a* وb*∆ به ترتیـب mg.100gDM-17/434،mgascorbic/gDM66/0،mg GAE/g DM78/7، 11/50 درصد، 76/14، 49/8 و 61/7 بدست آمدند. نتایج نشان داد که خشک‌کردن تحت دمای پایین‌تر (C°50) ومدت زمان کم (4 ثانیه) اعمال توان ثابت مایکروویوW) 90) سبب حفظ بیشتر مواد مؤثره و افزایش شاخص مطلوبیت گردید