ارزیابی فعالیت ضدباکتریایی و تعیین ترکیبات شیمیایی اسانس گیاه اوجی جمعآوری شده از شمال ایران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم وصنایع غذایی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران
2 گروه میکروبیولوژی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.
doi
10.22034/fr.2021.35122.1688چکیده
زمینه مطالعاتی: اعضای جنس نعناع از مهمترین گیاهان تولید کننده اسانس میباشند. نعناع آبی با نام علمیMentha aquatica که در مناطق شمال ایران بهنام محلی اوجی معروف است از گیاهان ادویهای رایج محسوب میشود. هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی ترکیبات شیمیایی و فعالیت ضدباکتریایی اسانس گیاه اوجی علیه استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا کلی انجام شد. روش کار: بهاین منظور اسانس برگهای این گیاه با استفاده از دستگاه تقطیر با آب طرح کلونجر استخراج شد. جهت شناسایی ترکیبات اسانس از کروماتوگرافی گازی-طیفسنجی جرمی (GC-MS) استفاده شد. کمترین غلظت مهارکنندگی(MIC) و کمترین غلظت باکتریکشی(MBC) اسانس مذکور علیه استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا کلی با روش میکرودایلوشن تعیین شد. نتایج: آنالیز کروماتوگرافی گازی، 27 نوع ترکیب شیمیایی را مشخص کرد که بیش از 98 درصد ترکیبات اسانس را تشکیل دادند. 3- کارن با 24/61 درصد بیشترین ترکیب شناسایی شده در اسانس گیاه اوجی بود. سینئول و لیمونن از دیگر ترکیبات شناخته شده این گیاه بودند که در مقادیر جزئیتر سنجش شدند. نتایج آزمونهای ضدباکتریایی حاکی از حساسیت بیشتر استافیلوکوکوس اورئوس نسبت به اشریشیا کلی به اسانس این گیاه بود به طوریکه MIC و MBC این اسانس برای باکتری استافیلوکوکوس اورئوس به ترتیب 56/1 56/1 میلی گرم بر میلیلیتر و علیه اشریشیا کلی 12/3 و 25/6 میلیگرم بر میلیلیتر بهدست آمد. نتیجهگیری نهایی: فعالیت ضدباکتریایی اسانس گیاه اوجی (Mentha aquatica) را میتوان به وجود مونوترپنهای هیدروکربنی مانند 3- کارن در کنار ترکیباتی همچون سینئول، لیمونن، آگاروسپیرول، یوکالیپتول و منتون نسبت داد که پتانسیل استفاده از این اسانس را بهعنوان یک نگهدارنده طبیعی در مواد غذایی مطرح میسازد.