ارزیابی میزان بهره‌وری آب کشاورزی با استفاده از تصاویر ماهواره‎ای و مدلWATPRO مطالعه موردی: اراضی تحت کشت گندم حوضه آبخیز دشت جیرفت

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد / گروه سنجش‏ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.

2 استاد/ گروه سنجش‏ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.

3 پژوهشگر بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی/ مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

4 استادیار / گروه سنجش‏ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.

doi
چکیده

در سال‌های اخیر تغییرات اقلیمی و افزایش تقاضای جهانی آب بدلیل رشد جمعیت، منابع آبی را با کمبود و مشکلات جدی مواجه ساخته است. در این میان محاسبه میزان بهره‌وری آب کشاورزی در راستای مدیریت بهینه منابع آب و کاهش مصرف بسیار ضروری می‌باشد،که در این راستا یکی از روش‌های پرکاربرد استفاده از داده‌های سنجش از دور می‌باشد. بنابراین در پژوهش حاضر اقدام به استفاده از مدل کاربردی و کاملا مبتنی بر داده های ماهواره‌ای تحت عنوان WATPRO جهت محاسبه مستقیم میزان بهره‌وری آب کشاورزی و ارزیابی آن در حوضه آبخیز دشت جیرفت استان کرمان گردید. بدین منظور تصایر ماهواره‌ای لندست 8 در دوره کشت تا برداشت گندم در سال زراعی (1395-1396) دریافت و پس از انجام پیش پردازش‌های لازم اقدام به اجرای مدل WATPRO گردید. زمان استقرار، اوج توسعه و برداشت محصول از طریق سری زمانی NDVI در 6 منطقه تقسیم‌بندی شده، مشخص شد، و بهره‌وری آب گندم محاسبه و نتایج با نقاط کنترل زمینی ارزیابی گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین، کمترین و میزان میانگین بهره‌وری به‌ترتیب kg m-3 8/0 و 4/0 و 5/0 بوده است. همچنین ضریب همبستگی 5/76 درصد در بررسی رابطه بین میانگین NDVI و بهره‌وری آب بدست آمد. در ارزیابی دقت مدل، مقادیر RMSE و ضریب همبستگی بین بهره‌وری محاسبه شده و مشاهدات زمینی، به‌ترتیب برابر با kg m-3 16/0 و 85 درصد شد.