بررسی مقایسه‌ای تأثیر رایحه درمانی با اسانس گل محمدی، اسطوخودوس و بهارنارنج بر شدت علائم سندرم پیش از قاعدگی در زنان متأهل سنین باروری

نویسندگان

1 دانشیار گروه مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.

2 کارشناس ارشد آمار زیستی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.

4 استادیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات سلامت باروری و جمعیت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.81889.6170
چکیده

مقدمه: سندرم پیش از قاعدگی، مجموعه‌ای از علائم ناراحت‌کننده است که می‌تواند فعالیت روزانه زنان را مختل کرده و مشکلات فراوانی ایجاد کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر رایحه‌درمانی با اسانس گل‌محمدی، اسطوخودوس و بهارنارنج بر شدت علائم این سندرم در زنان انجام شد. روش‌کار: این کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده و یک‌سوکور در سال 1402-1401 بر روی 128 زن متأهل در سنین باروری با علائم سندرم پیش از قاعدگی در مراکز خدمات جامع سلامت گناباد صورت گرفت. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی به چهار گروه 32 نفره تقسیم شدند. گروه‌های مداخله با اسانس‌های گیاهی 30% تحت درمان قرار گرفتند و رایحه‌درمانی به‌مدت 2 سیکل ماهیانه، از یک هفته قبل از قاعدگی تا 4 روز بعد از شروع قاعدگی، 2 بار در روز به‌مدت 5 دقیقه انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 26) و آزمون‌های کروسکال والیس، آنالیز واریانس یک‌طرفه، ویلکاکسون و کای اسکوئر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: تأثیر اسطوخودوس در کاهش تمام علائم پیش از قاعدگی بیشتر از گل‌محمدی و بهارنارنج بود. رایحه‌درمانی به‌طور معنی‌داری علائم خلقی، جسمی و اجتماعی را در تمام گروه‌ها کاهش داد (001/0p<). هم‌چنین رایحه‌درمانی علائم روانی و رفتاری را در گروه‌های گل‌محمدی (001/0p<) و اسطوخودوس (001/0p<) به‌طور معنی‌داری کاهش داد. در گروه کنترل تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0p>). نتیجه­ گیری: با اینکه اسطوخودوس تأثیر بیشتری در کاهش علائم پیش از قاعدگی داشت، به‌طور کلی رایحه‌درمانی با هر سه اسانس، تأثیرات مثبتی بر نشانه‌های خلقی، روانی و جسمی سندرم پیش از قاعدگی داشت.