بررسی تأثیر پماد بنه بر پیشگیری از شدت استریای بارداری در زنان نخست‌زا: مطالعۀ کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده سه‌سوکور

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مامایی، کمیتۀ تحقیقات و فن‌آوری دانشجویی، دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار گروه زنان و مامایی، دانشکدۀ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

3 استادیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. استادیار گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پرشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 استادیار گروه علوم دارویی در طب ایرانی، دانشکدۀ طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

5 دانشیار گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.81990.6183
چکیده

مقدمه: استریای بارداری، نوعی اسکار پوستی فیزیولوژیک در دوران بارداری است. استریا می‌تواند به زیبایی زنان لطمه وارد کند و مشکلاتی را برای وی به‌وجود بیاورد؛ از این ­رو محققین همواره به‌­دنبال راهکارهایی برای پیشگیری و رفع این مشکل بوده ­اند. از آنجایی­ که تاکنون تأثیر پماد بنه بر پیشگیری از بروز شدت استریای بارداری انجام نشده است، لذا مطالعۀ حاضر با هدف تعیین تأثیر پماد بنه بر پیشگیری از شدت استریای بارداری در زنان نخست باردار انجام شد. روش‌کار: این مطالعۀ کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی سه‌سوکور در سال 1403-1402 بر روی 70 زن نخست‌زای مراجعه کننده به مراکز بهداشتی حضرت ابوالفضل و امام سجاد (ع) شهر زاهدان انجام گرفت. واحدهای پژوهش در دو گروه مداخله و دارونما قرار گرفتند. گروه مداخله و کنترل به‌ترتیب از پماد حاوی گیاه بنه و پماد حاوی پلاسبو استفاده کردند و در هفته چهارم و هشتم پس از مداخله، نمونه­ها به لحاظ شدت استریا بر اساس روش استفاده شده توسط داوی ارزیابی شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامۀ اطلاعات دموگرافیک و مامایی، چک‌لیست داوی، پرسشنامۀ بررسی عوارض و رضایت‌مندی از مطالعه و چک‌لیست روند مطالعه بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخۀ 24) و آزمون‌های من‌ویتنی، کای دو، آزمون دقیق فیشر و ویلکاکسون انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: در مقایسۀ درون‌گروهی، میانگین نمرۀ شدت استریای بارداری قبل از مداخله در گروه مداخله 55/1±37/1 و در گروه دارونما 85/1± 66/1 بود که بر اساس آزمون من‌ویتنی، این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود (444/0=p). بعد از مداخله، میانگین نمرۀ شدت استریای بارداری در گروه مداخله 56/0±26/0 و در گروه دارونما 46/1±46/1 بود که آزمون من‌ویتنی این تفاوت را معنی‌دار نشان داد (001/0>p). آزمون ویلکاکسون بیانگر عدم تفاوت نمرات قبل و بعد در گروه دارونما (202/0=p) و کاهش نمره شدت استریا در گروه مداخله (006/0>p) بود. نتیجه ­گیری: پماد بنه، نمرۀ شدت استریای بارداری را در زنان باردار کاهش می‌دهد.