تأثیر تمرینات تناوبی بر مارکرهای سلامت قلبی- متابولیکی در زنان یائسه: مرور نظام‌مند با فراتحلیل

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

2 دکتری فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

5 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2025.84592.6292
چکیده

مقدمه: تمرین ورزشی نقش مؤثری در بهبود مارکرهای سلامت قلبی- متابولیکی در زنان یائسه دارد. با این ‌وجود، اثر تمرینات تناوبی به ‌وضوح مشخص نشده است. فراتحلیل حاضر با هدف بررسی اثرات تمرینات تناوبی بر مارکرهای سلامت قلبی- متابولیکی در زنان یائسه انجام شد. روش‌کار: جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتیPubMed ، Web of Science، Scopus،Google Scholar، مگیران و نورمگز برای مقالات انگلیسی و فارسی منتشر شده تا 22 آذر 1402 انجام شد. به‌منظور تعیین اندازه اثر تمرینات تناوبی بر مارکرهای گلوکز، انسولین، HOMA-IR، TG، TC، HDL و LDL از تفاوت میانگین استاندارد شده (SMD) و فاصله اطمینان 95% (CIs) استفاده گردید. همچنین، تحلیل زیرگروهی بر اساس نوع تمرینات تناوبی شامل تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) و تمرین تناوبی سرعتی (SIT) انجام شد. یافته­ ها: در این فراتحلیل، 12 مطالعه با 322 آزمودنی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تمرینات تناوبی منجر به کاهش معنی‌دار TG می‌شود (005/0=p، 14/0- الی 79/0- :Cl؛ 46/0- =SMD). تحلیل زیرگروهی بر اساس نوع تمرین تناوبی نشان داد که HIIT منجر به کاهش معنی‌دار سطوح گلوکز (6 مداخله، 01/۰=p، 57/۰- :SMD)، TG (10 مداخله، 009/۰=p، 54/۰- :SMD)، TC (10 مداخله، 04/۰=p، 59/۰- :SMD) و LDL (10 مداخله، 04/۰=p، 59/۰- :SMD) می‌شود، درحالی‌که اثرات SIT بر کاهش مقادیر این فاکتورها معنی‌دار نبود. نتیجه­ گیری: مطالعه حاضر نشان داد که HIIT می‌تواند به‌‌طور مؤثری موجب بهبود گلایسمی و پروفایل‌های لیپیدی شود و ممکن است راهبرد مؤثری برای بهبود مارکرهای سلامت قلبی- متابولیکی در زنان یائسه باشد.