بررسی اثر خشکسالی بر پوشش گیاهی با استفاده از داده های سنجش از دور ماهوارهای و هواشناسی (مطالعه موردی: دشت قزوین)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانش آموخته دکتری مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
doi
10.22059/jrwm.2020.277200.1361چکیده
اکوسیستم دشت نسبت به تغییرات محیطی بسیار آسیبپذیر است و خشکسالی مشهورترین محرک شناخته شده تغییر اکوسیستم است که بعد از وقوع، شناسایی اثرات و پیامدهای آن دشوار است. در این تحقیق به منظور بررسی شیب تغییرات پوشش گیاهی نسبت به خشکسالی از شاخص NDVI تصاویر مودیس و شاخص SPI طی سالهای 2001 تا 2016 استفاده شد و نقشه تغییرات پوشش گیاهی نسبت به خشکسالی با 5 کلاس تنش خشکسالی شامل کلاسهای خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تهیه شد تا امکان ارزیابی مناسب خشکسالی در مقیاسهای زمانی مشخص شده فراهم شود. نتایج الگوی شیب تغییرات مکانی پوشش گیاهان نسبت به خشکسالی نشان داد که سراسر دشت متحمل شیب تغییرات پوشش گیاهی است و از شرق به غرب دشت قزوین از میزان شیب تغییرات پوشش گیاهی و حساسیت اراضی در برابر خشکسالی کاسته شده است. از طرفی مساحتهای کمی از دشت نسبت به وقوع خشکسالی کمتر در معرض خطر هستند و عمده قسمتهای دشت نسبت به وقوع خشکسالی از حساسیتهای متوسط تا زیاد برخوردار هستند. به گونهای که بیشترین درصد مساحت در خشکسالی یک ماهه مربوط به کلاس خشکسالی خیلی کم است اما در خشکسالیهای 3، 6، 9، 12، 24 و 48 ماهه بیشترین درصد مساحت مربوط به کلاسهای خشکسالی متوسط و زیاد است. نتایج این تحقیق به عبارتی تعیین شیب تغییرات پوشش گیاهی در برابر خشکسالی در سالهای گذشته و پیشبینی این تغییرات در سالهای آینده میتواند در جهت برنامهریزی و استفاده بهینه از منابع، کنترل و مهار تغییرات غیر اصولی در آینده گام مهمی باشد.