بررسی رابطه بین اندازه استخوان بینی جنین در سونوگرافی سه ماهه اول و دوم بارداری با وقوع سندرم داون

نویسندگان

1 پزشک عمومی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

2 استادیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

3 کارشناس مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

4 دانشیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

5 استادیار گروه پزشکی جامعه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.

6 کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، معاونت درمان، دانشگاه علوم سبزوار، سبزوار، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2024.75445.5883
چکیده

مقدمه: طول استخوان بینی جهت تشخیص ناهنجاری­ های کروموزومی برای هر نژاد قومی متفاوت می­ باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی احتمال وقوع داون در موارد عدم رؤیت استخوان بینی جنین (NB) در سونوگرافی سه ماهه اول و هیپوپلازی استخوان بینی جنین در سه ماهه دوم بارداری انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مقطعی بین سال‌های 99-1395 بر روی 265 خانم باردار مراجعه کننده به کلینیک پریناتولوژی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار انجام شد. عدم رؤیت قطعی استخوان بینی جنین در سونوگرافی سه ماهه اول و یا هیپوپلازی استخوان بینی جنین (کوتاه‌تر از 5 میلی‌متر یا زیر صدک 5) در سونوگرافی سه ماهه دوم بارداری، معیار ورود به مطالعه بود. اطلاعات این افراد از پرونده استخراج و در چک‌لیست وارد شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Stata (نسخه 16) و آزمون کای دو، پیرسون و تست دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: در سونوگرافی سه ماهه اول 83 نفر (3/31%) عدم رؤیت استخوان بینی گزارش شد که 59 نفر (1/71%) دارای ژنتیک طبیعی، 16 مورد (3/19%) سندرم داون و بقیه موارد سایر ناهنجاری­ها را داشتند. 182 نفر (7/68%) دارای هیپوپلازی استخوان بینی در سه ماهه دوم بودند. از این تعداد، 178 نفر (8/97%) از نظر کاریوتایپ طبیعی بودند و 4 نفر (2%) ناهنجاری­ های ژنتیک شامل سندرم داون، ادوارد، کلاین فیلتر و سایر ناهنجاری­ های کروموزومی را داشتند. بین وضعیت استخوان بینی جنین در سونوگرافی سه ماهه اول و ناهنجاری ­های ژنتیک ارتباط معناداری وجود داشت (001/0p<). ارتباط بین هیپوپلازی استخوان بینی جنین در سونوگرافی سه ماهه دوم و نتایج ژنتیک از نظر آماری معنادار نبود (10/0=p). نتیجه ­گیری: عدم رؤیت استخوان بینی در سونوگرافی سه ماهه اول بارداری، شاخص مهمی در تشخیص ناهنجاری­ های ژنتیک می­ باشد، اما در بررسی­ های سه ماهه دوم نمی‌توان فقط به NB کمتر از 5 به‌تنهایی اکتفا نمود.