ارائه‌ی راه‌کارهای مدیریتی در مقابله با مخاطرات هم‌زمان سیلاب‌های ساحلی و درون شهری

نویسندگان

1 استاد/ گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تهران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد / مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تهران.

doi
چکیده

هم‌زمانی سیلاب ساحلی و درون شهری به عنوان تهدیدی برای مناطق توسعه یافته شهری ساحلی به‌شمار می‌رود. برای رویارویی با چالش‌های جدید مدیریت سیلاب در این مناطق در درجه اول باید درک مناسبی از مخاطرات ناشی از سیلاب فراهم شود. بدین منظور در این تحقیق به شناسایی شدت و فراوانی وقوع سیل بر پایه‌ی اطلاعات طوفان‌های تاریخی منطقه موردنظر با استفاده از روش‌های آماری پرداخته شده است. پنج تابع توامان برای تعیین دوره بازگشت هم‌زمان سیلاب درون شهری و ساحلی بر داده‌های هیدرولوژیکی برازش داده شده و درنهایت با استفاده از آزمون‌های کلموگروف اسمیرنوف و خطای ریشه حداقل مربعات بهترین آن‌ها انتخاب شده است. سپس به منظور افزایش کیفیت و مدیریت برنامه‌های توسعه شهری، استفاده از نقشه‌های سیلاب به عنوان یک ابزار مفید در تصمیم‌گیری استفاده شده است. ازین رو نرم افزار WMS مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، در تعیین گستره و عمق آب‌گرفتگی ناشی از سیلاب ترکیبی 100 ساله بر منطقه برانکس در شهر نیویورک به کار گرفته شده است. راهکارهای مدیریتی کنترل سیلاب (BMP) به‌عنوان روش‌های کاهنده اثرات مخرب سیلاب در پنج گروه مقاومت، تاخیر، عقب نشینی، ذخیره و تخلیه طبقه بندی شده اند. سپس با استفاده از روش‌های تصمیم گیری چند معیاره شاخص عملکرد راه‌کارها براساس پنج فاکتور درجه کاهش خطر، زیبایی، هزینه‌های ساخت، هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری و سطح سازگاری با طبیعت تعیین شد و در نهایت یکی از راه‌کارها به عنوان استراتژی برتر کنترل سیلاب معرفی گردیده است.