بررسی تأثیر ماساژ کف پا بر کیفیت خواب زنان یائسه: یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

2 مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

3 استاد گروه مامایی، مرکز تحقیقات منوپوز و اندروپوز، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

4 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2024.72632.5729
چکیده

مقدمه: یائسگی، یکی از بحرانی‌ترین مراحل زندگی زنان می­باشد. در این دوران به‌‌دلیل کاهش سطح هورمون‌های بدن، زنان دچار تغییرات زیادی از جمله اختلال خواب می‌شوند. ماساژ به‌عنوان یکی از درمان­های مکمل منجر به کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب می‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر ماساژ کف پا بر کیفیت خواب زنان یائسه انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی در سال 1400 بر روی 74 زن یائسه مراجعه کننده به شبکه بهداشت و درمان شهر سلسله استان لرستان انجام شد. نمونه ­ها به‌صورت تصادفی به دو گروه 37 نفری مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ­ها پرسشنامه مشخصات فردی و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ بود. برای گروه مداخله ماساژ به‌مدت 2 ماه هر شب 30 دقیقه (هر پا 15 دقیقه) توسط یکی از افراد خانواده انجام شد و گروه کنترل مداخله‌‌ای نداشت. اطلاعات پژوهش در بدو ورود به مطالعه و پس از مداخله جمع‌آوری شدند. تجزیه و تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 24) و آزمون­ های آماری تی زوجی، آنکووا و کای اسکوئر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: میانگین نمره کل کیفیت خواب در شروع مطالعه در گروه مداخله 42/2±93/13 و در گروه کنترل 42/2±47/14 بود که تفاوت آماری معنی‌داری نداشت (467/0=p)، اما در پایان مطالعه تفاوت معنی‌داری بین میانگین نمره کل کیفیت خواب در گروه مداخله (21/2±06/10) و کنترل (57/2±10/15) مشاهده شد (0001/0>p). نتیجه ­گیری: انجام ماساژ کف پا بر بهبود کیفیت خواب زنان یائسه مؤثر است، لذا پیشنهاد می­ شود ماساژ کف پا جهت ارتقاء کیفیت خواب به زنان یائسه آموزش داده شود.