چالش‌ها و موانع واکسیناسیون ویروس پاپیلومای انسانی در زنان سنین باروری بر مبنای مدل اعتقاد بهداشتی؛ مروری سیستماتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران.

3 استاد گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه فیزیک و مهندسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2024.79736.6083
چکیده

مقدمه: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، مهم‌ترین عامل آغازگر ابتلاء به سرطان دهانه رحم و مرگ ومیر ناشی از آن می ­باشد. علی‌رغم اثربخشی قابل توجه واکسن HPV در پیشگیری از این سرطان، میزان واکسیناسیون در بسیاری از جوامع همچنان پایین می­ باشد؛ مطالعه حاضر با هدف مرور چالش‌ها و موانع واکسیناسیون بر مبنای مدل اعتقاد بهداشتی در زنان سنین باروری انجام شد.روش‌کار: در این مطالعه مروری، پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر توسط دو محقق مستقل، طبق دستورالعمل PICO و با استفاده از واژه­های کلیدی Mesh شامل: Papillomavirus Infections، Human papillomavirus، Papillomavirus Vaccines، Health Belief Model، Self-Care، Patient Participation،Health Education، needs assessment و women مورد جستجو قرار گرفتند. روند انتخاب مقالات بر اساس پریسما و ارزیابی کیفیت مقالات برمبنای چک‌لیست NOS و CASP صورت گرفت.یافته ­ها: بعد از بررسی و ارزیابی کیفی 2258 مقاله، 13 مقاله با 19061 مشارکت کننده زن وارد مرور یکپارچه شدند. بر اساس نتایج؛ چالش­ ها و موانع درک شده در سه گروه عمده فردی، روانی - اجتماعی و سازمانی قرار گرفت. مهم‌ترین موانع فردی، اطلاعات کم و یا غلط در مورد ویروس و آسیب‌ناپذیری درک شده در برابر بیماری‌زایی آن بوده و مهم‌ترین موانع روانی- اجتماعی، ترس و شرم زنان و تابو بودن بیماری‌های منتقله جنسی در جامعه بود. عدم دسترسی آسان به واکسن HPV، عدم برقراری ارتباط مؤثر توسط مراقبین سلامت و وجود شکاف‌های ارتباطی و مراقبتی نیز از عمده‌ترین موانع سازمانی بودند.نتیجه ­گیری: طبق نتایج این مطالعه، استراتژی­ های راهبردی از جمله ارتقاء دانش افراد در زمینه HPV، ارائه خدمات مشاوره جنسی و واکسیناسیون روتین و رایگان HPV بایستی در الویت سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی ­های حوزه بهداشت جنسی قرار گرفته و توانمندسازی مراقبین سلامت در جهت برقراری ارتباط مؤثر و مداوم با مددجویان مدنظر قرار گیرد.