اثر باران اسیدی در فرسایش پذیری جهت های اصلی دامنه سازند گچساران (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کوه گچ شهرستان ایذه)

نویسندگان

1 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، مازندران، نور، ایران

3 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حافظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرّس، مازندران، نور، خیابان امام خمینی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی

doi
10.22059/jrwm.2021.302177.1503
چکیده

بارش اسیدی یکی از عوارض زندگی صنعتی است که از نظر جغرافیائی در سال‌های اخیر گسترش وسیعی پیدا کرده و مورد توجه بسیاری از محققین قرار گرفته است . این بارش‌ها اثرات قابل توجهی بر اکوسیستم‌‌های مختلف کره زمین دارند. در این تحقیق به منظور بررسی حساسیت به رواناب و تولید رسوب نهشته های سازند گچساران به بارش اسیدی و تغییر غلظت آن، بخشی از حوزه آبخیزکوه گچ در شهرستان ایذه با مساحت 1202 هکتار انتخاب گردید. این تحقیق به منظور تعیین رواناب و رسوب تولیدی در 8 نقطه و با 3 بار تکرار در سازند گچساران در شدت های مختلف 1 و 25/1 میلیمتر در دقیقه و در غلظت های آب مقطر و اسیدیته 4 و 5 در چهار جهت شمالی، جنوبی، شرقی و غربی به کمک دستگاه باران ساز کامفورست انجام شد. به منظور انجام و تحلیل‌های آماری از نرم افزارهای SPSS و EXCEL استفاده گردید. بیشترین میزان رواناب و رسوب در سازند گچساران در شدت های 1 و 25/1 میلی متر در دقیقه مربوط به بارش با اسیدیته 4 می باشد. بارش با اسیدیته 5 نیز رواناب و رسوب بیشتری نسبت به بارش با آب مقطر نشان داد. نفوذ پذیری نیز در غلظت های مختلف بارش اختلاف معنی داری را نشان داد. بیشترین حساسیت به فرسایش و تولید رسوب به بارش اسیدی را نیز دامنه های شرقی از خود نشان دادند.