اعتبارسنجی نسخه فارسی مقیاس رتبه‌بندی برنامه‌های کاربردی همراه (مارس) در حوزه بارداری

نویسندگان

1 استادیار علوم بهداشتی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار کتابداری و اطلاع‌‌رسانی، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار مدیریت اطلاعات سلامت، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

4 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2024.73111.5750
چکیده

مقدمه: برنامه­ های کاربردی همراه در دوران بارداری می‌توانند به زنان باردار کمک کنند تا مراقبت‏ های سلامتی را برای خود و نوزادشان ارتقاء دهند. مقیاس رتبه‌بندی برنامه‌های کاربردی سلامت همراه (MARS) یکی از ابزارهای معتبر به زبان انگلیسی برای سنجش کیفیت این برنامه‏ هاست که نسخه فارسی آن در برنامه‌های حوزه بارداری در این مطالعه اعتبارسنجی شد. روش‌کار: در این مطالعه مقطعی، مقیاس رتبه‌بندی برنامه‌های کاربردی سلامت همراه (MARS)، به فارسی ترجمه و به انگلیسی بازترجمه و با فرمت اولیه مقایسه شد. فرمت فارسی مقیاس برای ارزیابی 44 برنامه کاربردی همراه فارسی در حوزه بارداری استفاده شد. روایی صوری، روایی محتوا و روایی ملاکی (همگرا و واگرا)، پایایی به روش آلفای کرونباخ و توافق ارزیابان سنجش شد. 11 نفر از متخصصان حوزه انفورماتیک پزشکی و مدیریت اطلاعات سلامت در مرحله روایی محتوا و دو نفر کارشناس مامایی در مرحله ارزیابی برنامه‌های کاربردی حوزه مامایی همکاری داشتند. تجزیه و تحلیل با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 25) و آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون و درون طبقه ­ای و آزمون تی دانشجویی انجام شد. یافته­ ها: در مرحله سنجش روایی محتوا هر 23 آیتم مقیاس تأیید و برخی ویرایش‌های مورد نیاز جهت حفظ وضوح و سادگی آن­ها انجام شد. روایی همگرا و واگرا تأیید شد. ضریب همبستگی بین نمره زیرمقیاس­ ها (مشغولیت، عملکردی، زیبایی­ شناسی و اطلاعات) با نمره کل مارس برای ارزیاب اول از 85/0 تا 92/0 و برای ارزیاب دوم از 77/0 تا 92/0 بود. بین نظر ارزیابان در رتبه­ بندی کیفیت تمام زیرمقیاس­­ ها در 44 برنامه­ بارداری رابطه مثبت و معناداری وجود داشت. آلفای کرونباخ برای کل مقیاس در دو ارزیابی 9۳/0 و 91/0 محاسبه شد. نتیجه­ گیری: با توجه به شاخص‌های محاسبه‌ شده در این مطالعه، مقیاس رتبه‌بندی برنامه‌های کاربردی سلامت همراه، ابزاری روا و پایا در حوزه بارداری است. نتایج این مطالعه برای متخصصان، طراحان و ارزیابان برنامه‌های کاربردی همراه در حوزه بارداری قابل‌استفاده است وزنان باردار از بهره‌برداران اصلی آن هستند.