تاثیر آللوپاتیک عصاره اندام هوایی و زیرزمینی اکالیپتوس(Eucalyptus camaldulensis Dehnh.) بر خصوصیات جوانه‌زنی سه گونه دارویی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان. ایران

2 اســتادیار پژوهشــی بخش تحقیقات جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل. ایران

doi
10.22059/jrwm.2021.303243.1507
چکیده

این تحقیق به منظور بررسی اثر آللوپاتیک عصاره اندام هوایی و زیرزمینی اکالیپتوس بر مراحل جوانه‌زنی و رشد گیاهچه‌ی گونه‌های Cassia angustifolia Vahl. ، Datura stramonium L. و Hibiscus sabdariffa L. انجام گرفت. ابتدا عصاره استخراج شده از اندام‌های ‌هوایی و زیر‌زمینی گونه مذکور تهیه شد و از این عصاره با افزودن آب مقطر غلظت‌های‌۰ (شاهد)، ۲۵، ۵۰ ، ۷۵ و ۱۰۰ درصد به دست آمد. سپس در قالب طرح کاملا تصادفی اثر چهار تیمار مذکور و آب مقطر به عنوان شاهد در چهار تکرار بر جوانه‌زنی بذر و رشد اولیه گونه‌های مذکور بررسی شد. نتایج نشان داد که در هر سه گونه مورد بررسی بین صفات اندازه‌گیری شده درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، طول گیاهچه و شاخص بنیه‌بذر، تفاوت معنی‌دار در سطح یک درصد وجود دارد. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که افزایش غلظت عصاره آللوپاتیک اکالیپتوس باعث کاهش جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاهچه‌ها به طور معنی‌داری در هر سه گونه شد. بیشترین درصد و سرعت جوانه‌زنی مربوط به گونه چای ترش (۶۰ ٪ و ۵/۳) در غلظت صفر (شاهد) بدست آمد. همچنین در گونه تاتوره فقط تا غلظت ۲۵ درصد (۲۰ ٪) شاهد جوانه‌زنی بودیم و در غلظت‌های ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد جوانه‌زنی صفر بود. با توجه به نتایج، گیاه دارویی تاتوره حساسیت بیشتری به اثر آللوپاتیک اکالیپتوس نسبت به دو گونه دیگر دارد. بطور کلی پیشنهاد می-شود در منطقه مورد مطالعه تا حد امکان از کشت اکالیپتوس به عنوان بادشکن توام با گونه‌های دارویی، سنای هندی، چای ترش و تاتوره مورد استفاده قرار نگیرد.