مطالعه تأثیر روش‌های مختلف خشک کردن و نوع حلال بر سینتیک استخراج ترکیبات فنولی از غلاف نخود فرنگی و بررسی فعالیت ضد رادیکالی آن

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.

2 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.

3 مواد غذایی، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: استخراج ترکیبات فنولی از منابع ارزان قیمت خصوصا محصولات جانبی و ضایعات صنایع فرآوری مواد غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف: این پژوهش به منظور بررسی تاثیر روش­های مختلف خشک کردن و نوع حلال بر سینتیک استخراج ترکیبات فنولی از غلاف نخود فرنگی انجام شد. روش کار: غلاف نخود فرنگی به روش­های خشک کردن در سایه، هوای داغ (ºC50 و70) و انجمادی خشک شد و ترکیبات فنولی به­روش غرقابی با استفاده از حلال­های آب، استون، اتانول و هگزان استخراج گردید. از شناساگر فولین – سیکالتیو برای اندازه گیری محتوای ترکیبات فنولی کل و از روش­های مهار رادیکال­های آزاد 1،1- دی­فنیل- 2- پیکریل هیدرازیل (DPPH) و هیدروژن پراکسید برای ارزیابی فعالیت ضد رادیکالی استفاده شد. سینتیک استخراج ترکیبات فنولی غلاف نخود فرنگی با استفاده از مدل­های سینتیکی قابل برازش مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج: روش خشک کردن و نوع حلال تأثیر بسزایی بر میزان استخراج ترکیبات فنولی داشت. داده­های آزمایشگاهی با در نظر گرفتن حداکثر ضریب همبستگی، حداقل ریشه میانگین مربعات خطا و مدول میانگین انحراف نسبی به خوبی با مدل پلگ برازش شدند. مقدار ترکیبات فنولی در دامنه 44/14-22/0 میلی­گرم معادل اسید گالیک بر گرم عصاره به­دست آمد. بر اساس مدل پلگ، کمترین مقدار ثابت سرعت پلگ برای نمونه­های خشک شده به روش انجمادی و استفاده از اتانول به­دست آمد که نشان­گر سرعت بالاتر انتقال جرم است. حداکثر فعالیت ضد رادیکالی عصاره­های فنولی غلاف نخود فرنگی معادل 48/85% برای مهار رادیکال­های آزاد DPPH و 51/14% برای هیدروژن پراکسید بود. رابطه خطی با ضریب همبستگی بالا (80/0-70/0) بین محتوای فنولی کل و فعالیت مهار کنندگی رادیکال­های آزاد به­دست آمد. نتیجه­گیری نهایی: غلاف نخود فرنگی را می­توان به عنوان یک منبع ارزان قیمت برای استحصال ترکیبات فنولی به منظور استفاده در صنایع غذایی و دارویی معرفی نمود. روش آماده سازی و نوع حلال تاثیر چشمگیری بر استخراج ترکیبات فنولی غلاف نخود فرنگی دارند. از مدل پلگ می­توان برای بررسی سینتیک انتقال جرم حین فرایند استخراج ترکیبات فنولی استفاده نمود.