تبیین الگوی شهروند بیوفیلیک (مطالعه موردی: مناطق 9 و10 کلان شهر تهران)
نویسندگان
1 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 کارشناسارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2019.280543.1007915چکیده
در طول پیگیریهای پایداری زیستمحیطی توجه به مسئولیت دولتها برای کاهش تخریب محیط زیست بهطور مداوم کاهش یافته و بهجای آن بر رفتارهای محیط زیستی شهروندان تمرکز شده است. این توجه روزافزون به فرد بر نقش کلیدی، که شهروندان در ایجاد و توسعة یک جامعة پایدار دارند، تأکید دارد. تاکنون محققان اشکالی از شهروندی را، که نشاندهندة تلاش برای پایداری زیستمحیطی است، ارائه دادهاند. هدف از این پژوهش نیز استفاده از شاخصهای شهر بیوفیلیک برای معرفی یک شیوة جدید از شهروندی زیستمحیطی تحت عنوان «شهروند بیوفیلیک» است که در آن رفتارها و فعالیتهای بیوفیلیکی شهروندان مناطق 9 و 10 کلانشهر تهران بهعنوان نمونه تحقیق میشود. روش پژوهش توصیفی- پیمایشی و از نوع کاربردی است. جامعة آماری ساکنان این دو منطقه و نمونة آماری براساس فرمول کوکران برابر با 350 نفر از ساکنان این دو منطقه است. برای سنجش اعتبار محتوایی پرسشنامه، از اعتبار صوری (مراجعه به متخصصان) استفاده شد و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 824/0 برآورد شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها نیز، علاوه بر آزمونهای توصیفی، از آزمونهای استنباطی نظیر کولموگروف- اسمیرنوف، Tتکنمونهای، و طیف نانلی استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون اسمیرنوف حاکی از نرمالبودن آزمون است و نتایج آزمون Tتکنمونهای نشان میدهد اگرچه هیچ یک از پاسخدهندگان به گروه و مؤسسة خاصی تعلق ندارند، رفتارها و نگرشهای شناساییشده نشان میدهد رفتارهای شهروندان و میزان اهمیت محیط برای آنها در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما بهدلیل فراهمنبودن شرایط و کمبود زیرساختهای بیوفیلیکی فعالیتها و آگاهیهای بیوفیلیکی شهروندان نامطلوب ارزیابی شده است. زیرا رفتار بیوفیلیکی شهروندان متأثر از محیط محل است و توسعة هنجارها و زیرساختها با یک گرایش طرفدارانة زیستمحیطی بر ماهیت چندوجهی شهروندی تأثیرگذار خواهد بود.