اثربخشی آموزش رفتاری مادران بر مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان پیش دبستانی محروم از پدر

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان شناسی بالینی دانشگاه شاهد

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکترای روان شناسی تربیتی دانشگاه الزهرا

doi
10.22038/jfmh.2014.2982
چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش رفتاری مادران بر مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان پیش‌دبستانی محروم از پدر بود. روش‌کار: در این کارآزمایی بالینی با روش نمونه‌گیری هدفمند، از مادران مراجعه‌کننده به انجمن مددکاری امام زمان (عج) اصفهان در سال 1389 که دارای کودکان 4 تا 6 ساله‌ی بدون پدر بودند، خواسته شد تا به پرسش‌نامه‌ی توانایی و مشکلات (فرم والدین)، چک‌لیست علایم روانی 90 آیتمی و پرسش‌نامه‌ی جمعیت‌شناختی پاسخ دهند. 18 نفر از مادرانی که کودکان‌شان بر اساس نمره‌ی کل پرسش‌نامه، بیشترین مشکلات هیجانی و رفتاری را دارا بودند، به عنوان نمونه‌ی مقدماتی به طور تصادفی در دو گروه 9 نفره‌ی آزمون و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمون، آموزش رفتاری را در 8 جلسه‌ی 90 دقیقه‌ای در محل انجمن مددکاری دریافت کردند. در پایان جلسات از هر دو گروه، پس‌آزمون و بعد از 3 ماه، پی‌گیری به عمل آمد. داده‌ها با آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 15تحلیل گردیدند. یافته‌ها: آموزش رفتاری مادران، میزان مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان پیش‌دبستانی محروم از پدر را در هر دو مرحله‌ی پس‌آزمون و پی‌گیری، به طور معنی‌داری کاهش داد (01/0P<). این نتیجه در مورد تمام زیرمقیاس‌های مشکلات هیجانی و رفتاری (مشکلات هیجانی در پس‌آزمون، سلوک، بیش‌فعالی، مشکل با همسالان) به استثنای زیر مقیاس مشکلات هیجانی در مرحله‌ی پیگیری، صادق بود.  نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد آموزش رفتاری مادران در کاهش مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان پیش‌دبستانی محروم از پدر موثر است.