ارتباط شاخص های فیزیولوژیکی و کنترل قند خون بیماران دیابتی با نیم رخ روان شناختی
نویسندگان
1 استادیار گروه روان شناسی، دانشکده ی علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 استاد گروه روان شناسی، دانشکده ی علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
3 دانشیار گروه روان شناسی، دانشکده ی علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22038/jfmh.2014.3267چکیده
مقدمه: هدف این مطالعه بررسی ارتباط شاخصهای فیزیولوژیکی و کنترل قند خون با نیمرخ روانشناختی در بیماران دیابتی بود. روشکار: در این مطالعهی توصیفی-همبستگی، از بین تمام بیماران دیابتی که طی اردیبهشت تا تیر 1390، جهت پیگیری درمان خود به درمانگاه دیابت بیمارستان امام خمینی اردبیل مراجعه میکردند، 120 نفر با روش نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها، از چکلیست علایم روانی 90 آیتمی، اندازهگیری هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) جهت ارزیابی کنترل درازمدت قند خون و محاسبهی نمایهی تودهی بدن (BMI)، کلسترول و تریگلیسیرید به عنوان شاخصهای فیزیولوژیکی استفاده شد. دادهها با ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندمتغیری و نرمافزار SPSS نسخهی 17 تحلیل گردیدند. یافتهها: شاخص HbA1c با متغیرهای شکایت جسمانی (23/0=r)، وسواس (27/0=r)، حساسیت در روابط متقابل (29/0=r)، افسردگی (28/0=r)، اضطراب (28/0=r)، ترس مرضی (26/0=r)، روانپریشی (27/0=r) و نمرهی کل علایم روانشناختی (29/0=r) با آلفای 01/0 و با خصومت (17/0=r) و افکار پارانوییدی (21/0=r) با آلفای 05/0 رابطه داشت. شاخص تریگلیسیرید نیز با متغیرهای شکایت جسمانی، وسواس، افسردگی، حساسیت در روابط متقابل، اضطراب، افکار پارانوییدی، روانپریشی و نمرهی کل علایم روانشناختی (05/0P<) و شاخص کلسترول نیز با شکایت جسمانی و BMI با افسردگی و خصومت، رابطهی معنیدار داشتند (05/0P<). در مجموع 15 درصد از واریانس HbA1c، توسط مولفههای نیمرخ روانشناختی و شاخصهای فیزیولوژیکی مذکور تبیین میشود. نتیجهگیری: شاخصهای فیزیولوژیکی بیماران دیابتی با برخی از اختلالات روانشناختی، رابطه داشته و میانگین قند خون ایشان با متغیرهای شکایت جسمانی، وسواس، حساسیت در روابط متقابل، افسردگی، اضطراب، خصومت، ترس مرضی، افکار پارانوییدی، روانپریشی و نمرهی کل علایم روانشناختی، رابطهی مستقیم دارد.