فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ادم پا منجر به بروز ناراحتی‌‌هایی از قبیل احساس درد، گرفتگی‌ عضلانی و خستگی پاها موقع راه‌رفتن و در نتیجه کم‌تحرکی و افزایش احتمال بروز ترومبوآمبولی در زنان باردار می‌شود. روش‌‌‌های غیردارویی متعددی برای بهبود ادم فیزیولوژیک پا در بارداری استفاده شده که هیچ‌کدام از آنان تاکنون به‌صورت خودمراقبتی مورد بررسی قرار نگرفته‌اند. مطالعۀ حاضر با هدف تعیین و مقایسۀ تأثیر آموزش خودمراقبتی با ماساژ افلوریج، آب‌درمانی و بالا نگه‌ داشتن پا بر ادم فیزیولوژیک پا در بارداری انجام گرفت. روش‌کار: این مطالعۀ کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی در سال 1401 بر روی 129 زن نخست باردار مراجعه‌کننده به مرکز درمانی مهدیۀ تهران انجام گرفت. واحدهای پژوهش ‌به‌صورت تصادفی در چهار گروه آب‌درمانی، ماساژ درمانی، بالا نگه ‌داشتن پا و کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل: پرسشنامه‌های اطلاعات دموگرافیک- مامایی و بررسی عوارض و رضایت‌مندی از مداخله، چک‌لیست مشاهده و معاینۀ قبل و بعد از مداخله و متر غیرقابل ‌ارتجاع بود. پس از جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار آماری SPSS (نسخۀ 24) و آزمون‌های آماری پارامتریک و نان پارامتریک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: در مقایسۀ درون‌گروهی، ادم پاها بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله کاهش معنی‌داری یافتند (001/0>p). نتایج آنالیز کوواریانس نشان‌دهندۀ معنی‌دار بودن تفاوت گروه‌‌ها از نظر میانگین اندازۀ محیط‌های پا بعد از مداخله بود (001/0>p). در مقایسۀ دوبه‌دوی گروه‌ها بعد از مداخله، بالا نگه ‌داشتن پا، بیشترین تأثیر را در میان دیگر مداخلات داشت (001/0>p). نتیجه­ گیری: خودمراقبتی با ماساژ افلوریج، آب‌درمانی و بالا نگه‌ داشتن پا، بر بهبود ادم پا در بارداری مؤثر است و بالا نگه‌ داشتن پاها بر کاهش ادم پا مؤثر‌تر از سایر روش‌های خودمراقبتی است و ماساژ افلوریج کمترین تأثیر را بر بهبود ادم پا دارد.