هوشمندسازی صنعت فولاد: مروری بر کاربردهای عملیاتی هوش مصنوعی در بهینه‌سازی، پایداری و تحول دیجیتال فرآیندهای تولید

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.22034/abmir.2025.23461.1146
چکیده

صنعت فولاد به‌عنوان یکی از ارکان حیاتی اقتصاد جهانی، با چالش‌هایی نظیر نوسانات بازار، افزایش هزینه‌های انرژی، ضرورت کاهش آلاینده‌ها و رقابت فزاینده در بهره‌وری مواجه است.‌ در این زمینه، هوش مصنوعی به‌عنوان محرکی کلیدی در تحول دیجیتال، نقش مهمی در بهینه‌سازی و هوشمندسازی فرآیندهای تولید ایفا می‌کند.‌ این مقاله مروری، به بررسی کاربردهای عملیاتی هوش مصنوعی در صنعت فولاد می‌پردازد. در ابتدا، مفاهیم پایه‌ای هوشمندسازی صنعتی و الگوریتم‌های هوش مصنوعی معرفی شده‌اند. سپس، کاربردهای متنوع این فناوری از جمله بهینه‌سازی مصرف انرژی، کنترل کیفیت، نگهداری پیش‌بینانه، پیش‌بینی خواص مواد، تصمیم‌گیری در زنجیره تأمین و اتوماسیون خطوط تولید مورد بررسی قرار گرفته و مزایای پیاده‌سازی هوش مصنوعی بیان شده است. در ادامه، چالش‌های پیاده‌سازی این فناوری از جمله نیاز به داده‌های دقیق، زیرساخت‌های فناورانه، ملاحظات امنیتی و مسئله تفسیرپذیری مدل‌ها تحلیل شده است. در پایان نیز، روندهای نوظهوری نظیر ادغام هوش مصنوعی با فناوری‌هایی چون دوقلوی دیجیتال، یادگیری فدرال و مدل‌های قابل تفسیر معرفی شده‌اند. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد بهره‌گیری هدفمند از هوش مصنوعی نه‌تنها به افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند، بلکه مسیر دستیابی به تولید پایدار و واکنش‌پذیر را نیز هموار می‌سازد.