تحلیل شبکۀ دست اندرکاران سازمانی در راستای ارتقاء تاب‌آوری در مواجه با تغییر اقلیم (مورد مطالعه: حوزۀ آبخیز قزل‌اوزن)

نویسندگان

1 استاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jrwm.2021.297966.1469
چکیده

پدیدۀ تغییر اقلیم یکی از چالش­های مهم زیست­محیطی قرن بیست­و­یکم به شمار می­رود. بیشترین تأثیرات این پدیده شامل حال صنایع و بنگاه­هایی مانند کشاورزی و شیلات می­گردد که به منابع طبیعی وابسته می­باشند. تاب­آوری رویکردی کاربردی در جهت ایجاد سازگاری با این پدیده و ایجاد توسعۀ پایدار به شمار می­آید. از آنجایی که شبکه­ها و به ویژه شبکه­های رسمی مانند شبکۀ نهادی، می­تواند نقش اساسی در ایجاد و ارتقاء تاب‌آوری در برابر تغییر اقلیم ایفا کند، پژوهش حاضر با هدف تحلیل شبکۀ دست­اندرکاران سازمانی در راستای ارتقاء تاب­آوری در مواجهه با تغییر اقلیم انجام گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر را کشاورزان خرده مالک شهرستان طارم استان زنجان تشکیل می‌دهند که به روش نمونه گیری شبکۀ خودمحور اعضای شبکۀ مورد بررسی انتخاب شدند. روش آماری غالب در این پژوهش، تحلیل شبکه و استخراج شاخص‌های شبکه در سطح کلان، میانی و خرد می‌باشد. براساس نتایج به­دست آمده به ترتیب سازمان جهاد کشاورزی و بانک­ها و مؤسسات اعتباری بیشترین نقش و مرکزیت درجه را در شبکۀ اطلاعات آموزشی و خدمات فنی ایفا می‌کنند. در شبکۀ تسهیلات مالی نیز به ترتیب بانک­ها و مؤسسات اعتباری و سازمان جهاد کشاورزی رتبه­های اول و دوم را در ارائۀ خدمات و مشاوره‌های مالی ایفا می‌کنند. نتایج نشان داد بسیاری از مؤسساتی که می‌توانند در زمینۀ تاب-آوری در برابر تغییر اقلیم نقش سازنده‌ای داشته باشند، از جمله صندوق بیمۀ محصولات کشاورزی در انزوا قرار دارند و به حاشیه رانده شده­اند. از این­رو پیشنهاد می­گردد در پژوهش­های آینده علل این امر مورد واکاری قرار گیرد و راهکارهای عملیاتی در جهت خارج شدن این مؤسسات از انزوا و ایفای نقش­شان ارائه گردد.