فهم و تحلیل روایات تأویل آیه «کهیعص» به واقعه کربلا
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه مازندران
2 مدرس گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کردکوی، گرگان
doi
10.30479/mfh.2017.1143چکیده
از جمله آیات متشابه قرآن کریم، آیات فواتح برخی سور، معروف به حروف مقطعه هستند. یکی از آنها، آیهی «کهیعص» در ابتدای سوره مبارکه مریم است. در برخی احادیث مندرج در کتب روایی امامیه، پیرامون این آیه، تأویلی ارائه شده است که آن را با امام حسین (ع) و حادثهی کربلا انطباق میدهد. پرسش اساسی این است که با عنایت به فهم این حدیث، این تأویل آیه تا چه حد مورد اعتماد است؟ در این مقاله تلاش شده است با بهرهگیری از روش تحلیلی توصیفی به بررسی سندی و متنی روایت حاوی این تأویل از آیه پرداخته شود تا با فهم کل روایت، مقایسهای با مفاهیم بنیادین شیعه صورت پذیرد. بررسیها نشان میدهد؛ با توجه به نقدهای جدّی سندی؛ عدم ذکر روایت در کتب روایی و تفسیری معتبر و حضور افراد مجهول، ضعیف، غالی و کذّاب در میان راویان و متنی؛ شش اشکال عمده به خصوص وارد ساختن نسبتهای ناروا به امامَین عسکری (ع) و مهدی (عج)، ضعف شدید آن اثبات شده و در نتیجه به این تأویل از آیه نمیتوان اعتماد نمود.