فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد و عملکرد گیاهان در محیط تحت تأثیر تنش­های محیطی زنده و غیر زنده متعدد و نیز خواب بذر محدود می­باشد. شوری در خاک، یکی از تنش­های مهم نواحی خشک و نیمه­خشک است. خواب بذر یک سازوکار کلیدی جهت بقای گیاهان در محیط رشد طبیعی می­باشد. هدف از تحقیق حاضر بررسی اثر تیمارهای شستشوی بذر با اسید سولفوریک و آبیاری بذور با آب شور بر روی جوانه­زنی بذور گیاه دارویی Zygophyllum fabago می­باشد. با توجه به تحقیقات قبلی مرتبط، بدین منظور برای اعمال تیمار اسیدشویی سه غلظت 0، 10 و 20 درصد تهیه شد. برای تیمار شوری نیز چهار سطح: 0، 60، 90 و 120 میلی مول بر لیتر در نظر گرفته شد. آبیاری با اسپری آب­پاش در مواقع لازم روی همۀ پتریدیش­ها به طور مساوی صورت پذیرفت. شمارش بذرهای جوانه­زده هر روز انجام شد و تا زمانی که در چند روز متوالی، افزایشی در تعداد بذر جوانه­زده مشاهده نگردید، ادامه یافت. نتایج نشان داد تیمارهای اسید و شوری بر جوانه­زنی بذر Z. fabago اثر معنی­داری دارند. اثرات اصلی تیمارها بر سه پارامتر درصد، سرعت و زمان جوانه­زنی در سطح یک درصد معنی­دار بود. اثر متقابل اسید و شوری نیز تنها در خصوص میزان سرعت جوانه­زنی معنی­دار بوده و برای دو پارامتر دیگر معنی­دار نبوده است. مقایسۀ میانگین اثر اصلی سطوح مختلف تیمار اسید بر درصد جوانه­زنی گیاه Z. fabago نشان داد تیمارهای غلظت اسید صفر و ده درصد با میزان 59 و 60 درصد مقدار بیشتری را دارد. در خصوص اثرات اصلی تیمار شوری نیز تیمار شوری صفر میلی مول بر لیتر دارای درصد جوانه­زنی بیشتری با میزان 75 درصد است. پارامتر متوسط زمان جوانه­زنی نتایج برعکس بوده و تیمارهای اسید 20 درصد و شوری 120 میلی مول بر لیتر با مقدار 4/7 و 9/7 دارای بیشترین مقدار نسبت به سایر تیمارها بوده است. درخصوص مقایسۀ میانگین حاصل از اثرات متقابل اسید و شوری نیز نتایج نشان داد بهترین ترکیب تیماری مربوط به اسید صفر درصد و شوری صفر و ده میلی مول بر لیتر می­باشد. بنابراین گونۀ Z. fabagoبرایرشد بهینۀ خود نیاز به غلظت­های پایین شوری و اسید سولفوریک دارد. از این رو از آن می­توان برای اصلاح و احیای اکوسیستم­های مرتعی با توجه به میزان شوری منطقۀ مورد نظر استفاده کرد.