اثر نوع بستر کشت و هورمون محرک بر خصوصیات جوانه‌زنی گونۀ Salvadora persica

نویسندگان

1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران.

2 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران.

doi
10.22059/jrwm.2020.296712.1456
چکیده

 جوانه‌زنی از مهم­ترین مراحل رشد گیاهان است که ممکن است در محیط‌های طبیعی تحت تأثیر تنش‌های مختلفی قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی اثرات نوع بستر کاشت و سطوح مختلف جیبرلیک و ایندول بوتریک اسید بر خصوصیات جوانه­زنی بذر گونۀ Salvadora persica در سال ۱۳۹۸، با دو فاکتور بستر کشت در چهار نوع (1- پیت ماس ،2- کوکوپیت، 3- پیت ماس %50+ ماسه %50 و 4- کوکوپیت 50%+ ماسه 50%) و فاکتور دوم شامل جیبرلیک اسید (دو سطح ۲۵۰ و ۵۰۰ پی پی ام) و ایندول بوتریک اسید (دو سطح ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم بر لیتر) انجام شد. سپس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایۀ کاملاً تصادفی اثر دو فاکتور مذکور و آب مقطر به عنوان شاهد در سه تکرار بر جوانه­زنی بذر و رشد اولیۀ گیاهچۀ گیاه Salvadora persica بررسی شد. نتایج نشان داد بستر کشت بر درصد جوانه­زنی، طول ریشه­چه، ساقه­چه، گیاهچه، وزن تر ریشه­چه، وزن تر ساقه­چه و شاخص بنیۀ بذر در سطح آماری یک درصد اثر معنی­دار داشت. همچنین پیش تیمار بذور با هورمون­های جیبرلیک و ایندول بوتریک اسید بر کلیۀ صفات مورد بررسی در این آزمایش اثر معنی­دار در سطح یک درصد داشت. اثر متقابل نوع بستر و پیش تیمار با هورمون­ها بر صفات درصد جوانه­زنی، طول ریشه­چه، ساقه­چه، گیاهچه و شاخص بنیۀ بذر اثر معنی­دار در سطح یک درصد داشت و بر وزن تر ریشه­چه و ساقه­چه اثر معنی­دار نداشت. به­طوری­که بیشترین درصد جوانه‌زنی در بستر کشت کوکوپیت و جیبرلیک اسید ۲۵۰ پی پی ام برابر با ۷۳ درصد حاصل شد. همچنین بالاترین طول گیاهچه در اثر کاربرد بستر پیت ماس و جیبرلیک اسید ۲۵۰ پی پی ام برابر با ۶/۲۹سانتی متر به­دست آمد. به­طور کلی با توجه به اهمیت گونۀ Salvadora persica به لحاظ دارویی، صنعتی و حفاظتی پیشنهاد می‌شود از پیش تیمار بذر با جیبرلیک اسید ۲۵۰ پی‌پی‌ام و بستر کشت ترکیبی کوکوپیت و ماسه برای تسریع در روند جوانه‌زنی و تولید نهال این گونه استفاده گردد.