ارزیابی امرژی در شاخص‌های عملکرد بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص در پسماندهای شهری (مطالعه موردی: شهر کرج)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد آلودگی‌های محیط‌زیست، دانشکده موضوعی کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده موضوعی کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد گروه محیط‌زیست، دانشکده موضوعی کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22038/jreh.2025.26107
چکیده

زمینه و هدف: تغییرات در شرایط اجتماعی و اقتصادی منجر به افزایش تولید زباله‌های جامد در دهه‌های اخیر شده است. سناریوهای مختلف مدیریت پسماند جامد شهری با هدف کاهش اثرات زیست محیطی و ارزیابی امرژی پیش‌بینی شده اند. هدف از این مطالعه ارزیابی امرژی شاخص بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص در روش‌های مدیریت پسماند است.مواد و روش‌ها: این تحقیق پیمایشی توصیفی و تحلیل است. به‌منظور محاسبه‌ی مقادیر امرژی در مدیریت پسماندهای شهری، ابتدا مقادیر کمی هر منبع بر اساس واحد مربوطه (جرم، انرژی، پول و غیره) به‌دست آمده و سپس در ضریب تبدیل مربوطه‌اش ضرب شد و همه به واحد امرژی تبدیل شدند. امرژی ذخیره محاسبه شد. در نهایت شاخص‌های مورد بررسی در روش‌های مختلف مدیریت پسماند جهت سرمایه‌گذاری و بازیافت امرژی محاسبه گردید.یافته‌ها: نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که کمپوست‌سازی زباله در کرج بالاترین بهره‌وری زیست‌محیطی را در رابطه با امرژی خالص است. نتایج نشان می‌دهد کل سرمایه‌گذاری امرژی به ازای هر گرم پسماند جمع‌آوری شده به‌ترتیب در روش دفن بهداشتی (106×51/6sej/g MSW)، در سوزاندن (106×61/4sej/g MSW ) در روش زباله‌سوز و در روش کمپوست (105×06/8sej/g MSW ) محاسبه شد. نتایج بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص شهر کرج نشان داد روش کمپوست مناسب‌ترین بازده زیست‌محیطی (EYR) است. نتیجه‌گیری: نتایج ارزیابی امرژی نشان می‌دهد که با افزایش شاخص نسبت بازده زیست‌محیطی، امرژی خالص افزایش می‌یابد. روش کمپوست در مقایسه با روش دفن بهداشتی بهترین بازده زیست‌محیطی (EYR) دارد.