همکاری های ژئواکونومیکی و رقابت های ژئوپلیتیکی چین و امریکا در منطقه آسیا- پاسیفیک در قرن بیست ویکم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
2 استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhgr.2020.271914.1007832چکیده
این پژوهش بهدنبال بررسی کارکرد ژئواکونومیکی و ژئوپلیتیکی دو بازیگر جهانی امریکا و چین در منطقة آسیا- پاسیفیک است. چین، بهعنوان بزرگترین قدرت اقتصادی و نظامی منطقة پاسیفیک و تا یک دهة آینده بهعنوان یکی از دو قدرت بزرگ جهانی، و امریکا امروز، بهعنوان تنها ابرقدرت جهان، عضو غربی منطقة پاسیفیک و دارای منافع فراوان و شرکای اقتصادی و نظامی در این منطقه است. این دو کشور با دو مدل همکاری و رقابت در منطقة پاسیفیک در برابر یکدیگر در حال نقشآفرینیاند. با افزایش مداوم قدرت اقتصادی، فناوری، و نظامی چین، نگرانی امریکا از این کشور نیز رو به فزونی است. از یکسو، امریکا نمیتواند از ظرفیت بزرگ ژئواکونومیکی چین برای اقتصاد پویای خود بهره نبرد و از سوی دیگر قدرت اقتصادی و نظامی بهسرعت رو به رشد چین و اختلافات ژئواکونومیکی، ارضی، مرزی، و امنیتی که چین با همسایگان پاسیفیک خود دارد بهانة مداخله و نظارت امریکا در منطقه را فراهم میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد ظرفیت بزرگ ژئواکونومیکی چین و منافع سرشاری که اقتصاد و بازار رو به رشد چین و قدرت نقشآفرینی این کشور در عرصة جهانی نصیب امریکا خواهد کرد، چشمانداز همکاری ژئواکونومیکی بین دو کشور بیش از رقابتهای ژئوپلیتیکی در این قرن خواهد بود، اگرچه امریکا از سود نظامی رقابتهای ژئوپلیتیکی منطقة پاسیفیک نیز دست نخواهد کشیدو با افزایش قدرت اقتصادی و نظامی و نفوذ جهانی چین و پیشیگرفتن بر امریکا در این قرن، دو کشور سازش و همکاری را بر ستیز ترجیح خواهند داد.