مدل‌سازی موضوعی متنی بر روی ریز نوشته‌های رسانه‌های اجتماعی فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، آزمایشگاه سیستم‌های پردازش هوشمند رایانه‌ای، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد، آزمایشگاه سیستم‌های پردازش هوشمند رایانه‌ای، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/abmir.2025.22849.1106
چکیده

ظهور رسانه‌های اجتماعی فرصت‌های فزاینده‌ای برای اشتراک افکار کاربران فراهم می‌کنند. روزانه میلیاردها ریزنوشته در رسانه‌های اجتماعی تولید می‌شود که تحلیل آن‌ها در حوزه متن‌کاوی و تحلیل محتوا امری ضروری است. استخراج موضوعات دقیق از ریزنوشته‌ها در مقیاس بزرگ کاری مهم و چالش‌برانگیز است. مطالعات اندکی در زمینه تشخیص موضوع در ریزنوشته‌های فارسی انجام‌ شده است و الگوریتم‌های موجود قابل‌توجه نیستند. ازاین‌رو بر آن شدیم در حوزه تشخیص موضوع در زبان فارسی به مطالعه بپردازیم. مدل‌سازی موضوعی از روش‌های تشخیص موضوع است که گروه‌هایی از کلمات را به‌عنوان موضوع از اسناد استخراج می‌کنند. اخیراَ مدل‌های موضوع عصبی بهبودهایی برای افزایش انسجام مدل‌سازی موضوعی نشان داده‌است. همچنین، تعبیه‌های متنی مدل‌‌های عصبی را ارتقا داده‌اند. بدین‌سبب، در این تحقیق دو مدل‌ موضوعی متنی ترکیبی و مدل موضوعی متنی ZeroShot‌ برای استخراج موضوع در ریزنوشته‌های شبکه‌های اجتماعی فارسی ارائه شده‌است. این دو مدل بازنمایی‌ متنی از پیش آموزش‌دیده‌شده BERT فارسی را در مدل‌های موضوع عصبی گنجانده‌اند. نتایج آزمایش‌ها نشان می‌دهد که این دو روش نسبت به روش‌های مورد مقایسه با بالاترین مقدار F1-Measure‌، تنوع موضوع و امتیاز انسجام بالا بهترین عملکرد را از خود نشان می‌دهند. همچنین مدل موضوعی متنی ZeroShot‌ نسبت به مدل موضوعی متنی ترکیبی نتایج بهتری از لحاظ معیارهای ارزیابی داشته‌است.