فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیستم حرارتی معمول پاستوریزاسیون، به دلیل کندی انتقال حرارت به شیر، با اتلاف انرژی همراه بوده و گاهی نیز در شیرهای بسیار آلوده، اجباراً با افزایش درجۀ حرارت برای کفایت پاستوریزاسیون، تشکیل سنگِ شیر را موجب می­شود. این اتفاق، تأثیر منفی در طعم و رنگ و ارزش غذائی شیر تولیدی، مشکل عدم انتقال حرارت کافی به شیر و در نتیجه مغایرت ویژگی­های بهداشتی شیر با استاندارد مربوطه، ورود مواد مضر سمی ناشی از سوختگی مواد شیر و بالاخره مصرف بیشتر انرژی را نیز به دنبال خواهد داشت. در حالی که در روش القایی، جریان الکترومغناطیس حاصله، به دلیل سرعت انتقال حرارت، فاقد معایب پاستوریزاسیون معمولی شیر است. در این پژوهش، شیر پاستوریزه شده در دستگاه مولد جریان القائی با شدت انتقال الکتریسیته 1600 وات با زمان نگهداری 30 ثانیه، دمای 84 درجه سانتی‌گراد و قطر سطح اتکا 23 سانتی‌متر (بهترین شرایط نمونه منتخب از پروژه تحقیقی)، از نظر مصرف انرژی با شیر پاستوریزه شده به روش معمول در شرایط مشابه و هزینه­های مربوطه قبل و بعد از طرح هدفمندی یارانه­ها مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که تلفات انرژی در دو روش پاستوریزاسیون معمول کارخانه و القائی به ترتیب 15/46 درصد و 32 درصد و صرفه‌جویی در هزینه ریالی انرژی با استفاده از روش القائی نسبت به روش پاستوریزاسیون معمول کارخانه در طول سال، قبل و بعد از هدفمندی یارانه­ها به ترتیب 67% و 9/82% می­باشد. که از نظر میزان مصرف انرژی و هزینه­های مربوطه، روش القائی در مقایسه با روش معمول کارخانه ارجحیت دارد.