بررسی تأثیر نوع طراحی جعبه و مشخصه‌های عملکردی روی فرآیند پیش‌سرمایش هلو در سامانه طراحی شده بر اساس هوادهی اجباری

نویسندگان

1 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

تکنولوژی­های پس از برداشت مانند عملیات پیش­سرمایش و بسته‌بندی، نقش مهمی در نگهداری میوه­ها و سبزی­های فسادپذیر دارد. بنابراین طراحی صحیح جعبه­ها و تعیین مناسب­ترین مشخصات عملکردی عملیات پیش­سرمایش، عوامل تعیین­کننده می­باشند. در این تحقیق طرح­های مختلفی از جعبه­های تجاری مورد استفاده برای بسته­بندی هلو و نیز سطوح مختلف هوای سرد روی شاخص­های فرآیند پیش­سرمایش شامل متوسط زمان ام وام سرمایش و نیز انحراف استاندارد زمان ام سرمایش در دبی­ها و جعبه­های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج تحقیق مشخصه­های عملکردی عملیات و بهترین نوع جعبه انتخاب شد بطوری­که با افزایش دبی هوای سرد از 1 به 5/1 لیتر در ثانیه، تاثیر معنی­داری بر روی شاخص­ انحراف استاندارد زمان ام سرمایش مشاهده نشد ولی موجب کاهش 5/11 درصد در زمان پیش­سرمایش گردید. در محدوده­ی دبی 1 لیتر در ثانیه، متوسط زمان ام سرمایش هلو و انحراف استاندارد آن در نقاط مختلف جعبه­ها به ترتیب برابر 74/87 دقیقه و 36/15 بدست آمد. مقایسه نتایج پیش­سرمایش سه نوع جعبه متداول در ایران در بسته­بندی هلو نشان داد که زمان ام سرمایش از 3/109 تا 10/94 دقیقه متغیر بود و انحراف استاندارد آنها نیز از 55/11 تا 22/22 تغییر می­یابد. علی­رغم اینکه جعبه سه ردیفه و دو ردیفه میوه کمترین زمان سرمایش را دارا بودند ولی با توجه به اینکه احتمال بروز صدمات مکانیکی در محصول حساس هلو در این جعبه­ها و نیز غیر­یکنواختی سرمایش زیاد بود، استفاده از جعبه تک ردیفه در دبی 1 لیتر در ثانیه (با زمان­های ام وام سرمایش به ترتیب برابر 3/101 و 155 دقیقه) با پیشنهاد اصلاح شانه­های محافظ به منظور کاهش زمان پیش­سرمایش توصیه ­شد و این موضوع از دیدگاه مصرف انرژی بسیار حائز اهمیت می­باشد.